Sevgili okur,
Antalya’dan merhaba,
Türkiye’nin 102 ülke liderini ve 45 bini aşkın katılımcıyı ağırlayacağını duyurduğu COP31 Zirvesi’nde neler konuşulduğunu mercek altına almak için sahadayız. Hükümetler, uluslararası kuruluşlar, siyasi partiler, sivil toplum örgütleri ve iş dünyası temsilcilerini buluşturacak iki haftalık etkinlik bugün başlıyor.
Küresel ısınma sürecini yavaşlatmakta bugüne değin başarılı olamamış resmi organizasyona karşılık “dünya gemisi böyle yürümez” diyen Halkların İklim Zirvesi ise bilimsel ve toplumsal gerçeklere ses olmaya hazırlanıyor. Stüdyo recap ekibi olarak “iklime ilişkin tercihler politiktir” yaklaşımıyla sizlere tüm yönleriyle Antalya’daki iklim gündemini özetlemeye çalışacağız.
Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında, 190 ülkeden temsilcinin katılımıyla küresel iklim değişikliğiyle mücadelede yol haritasını belirleme iddiasındaki COP31 Zirvesi, bugün ortak yaşam alanımız dünyamızı koruma konusunda eskimeyen politik tartışmayla başlıyor: Son sözü sınıfsal, toplumsal ve tarihsel eşitlik talebindeki halklar mı söyleyecek yoksa sanayileşme sürecinde bugünkü iklim krizinin ortaya çıkmasında rol oynayan sermayeyi temsil eden şirketler ve örgütlenmeler mi?
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki taraflar konferansı COP31 Zirvesi’nin ev sahibi Türkiye adına hükümet, tercih ettiği sponsorluklarıyla dikkat çekti. Doğa savunucuları platformu EkoAlan’ın özetlemesiyle Akbelen, Kazdağları, Rize-İkizdere, Bodrum gibi noktalarda “doğayı tahrip edenler” şimdi COP’un sponsoru oldu. Hükümet ise bir yandan etkinliği Antalya’nın turizm potansiyeli üzerinden “yeşil diplomasi” ve “prestij” boyutlarıyla sunarken diğer yandan COP31’in karar alıcı bir zirve olması gerektiğini yaklaşımında. BM bünyesinde 1997’de ilk ana sözleşme için imza atılan Kyoto, 1992’deki Rio ve 2015’teki Paris’in ardından Antalya’daki zirvenin “uygulama COP’u” olarak anılmasını isteyen Türkiye’nin, iş dünyasının yeşil dönüşüm yatırımlarına finansman sağlayacak küresel iş birliklerine zemin hazırlamayı amaçladığı belirtiliyor. Türkiye’nin ev sahipliğiyle ne amaçladığına ilişkin detaylı analiz için videomuz burada.
Cumhurbaşkanı ve AK Parti Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın, COP31 resmi sitesinde iklim değişikliğindeki hızlanmaya işaret ederek, “Türkiye, müzakereden uygulamaya geçişte dönüm noktasında Antalya’da COP31’e ev sahipliği yapmaktan onur duyuyor. Tüm Tarafları iş birliğini güçlendirmeye ve taahhütleri somut eyleme dönüştürmeye davet ediyoruz.” mesajı paylaşılırken, bizzat Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi ise “yeşil dönüşüm” başlığı altında enerji, otomotiv, lojistik sektörlerinde iş dünyasını buluşturma amacında. COP arifesinde yayımlanan yeni raporda, Türkiye’nin son 10 yılda 121 iklim dostu yatırım projesi çektiği açıklandı.
İş dünyası da TÜSİAD örneğinde karbon ayak izi maliyetini düşürme, elektrifikasyon, perakende sektöründe sürdürülebilirlik ama en önemlisi finansman başlığına ya da bir başka deyişle gelir yaratmaya odaklanmış görünüyor.
Mühendislik, mimarlık ve şehir planlama alanlarında faaliyet gösteren meslek odalarının çatı kuruluşu Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ise COP31 Zirvesi’ne katılmama kararını yeni raporunun sunumunda açıkladı. TMMOB’un raporunda, iklim değişikliğinin yeni uluslararası ticari yapılar oluşturmak için bahane olarak kullanıldığı belirtiliyor. COP’a yönelik “yeşil aklama” (greenwashing) eleştirisine yer verilen raporda, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) için “su, gıda ve enerji kıtlığı gibi hayati sorunların arkasındaki plansız kentleşme, ekolojik yıkım ve kötü yönetim gibi asıl politik nedenleri gizliyor” denildi.
Halkların İklim Zirvesi kısa adıyla HİZ 2026 ise “Yakarsa Dünyayı Fosiller Yakar!” kampanyasıyla COP31 Zirvesi Başkanı Türkiye’ye öncelikle kendi ülkesinde kömür, petrol ve türevi fosil yakıtlara veda etme ve Milas’tan Elbistan’a, Silopi’den Biga’ya halkın sesine kulak verme çağrısında bulunuyor.
COP açılışı arifesinde “Sıfır Atık Köyü” tanıtımı yapıldı
“İklim değişikliği milli güvenlik meselesi” diyen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise, AK Parti iktidarının politikalarıyla şekillendiğini vurguladığı 10 maddelik COP31 Aksiyon Ajandası’da özellikle “First Lady” Emine Erdoğan’ın öncülüğündeki “Sıfır Atık” başlığını belirterek, burada 2035 yılına kadar küresel atık üretimindeki artışı yarı yarıya azaltmak gibi iddialı bir hedef de açıkladı.
Türkiye’nin plastik ithalatçısı olma tercihiyle çelişkili şekilde 2035’te ülkedeki atıklarda yüzde 60 oranında geri dönüşüm sağlama hedefine uygun örnek olarak “Sıfır Atık Köyü Solak” ise COP31’in açılışı öncesinde gündeme taşındı. Bakan Kurum, “çiçek gibi köy” sloganıyla tanıtım kampanyasına katıldı. Zirvede ise, Türk mutfak kültürü kapsamında atıksız yemeklerin nasıl hazırlanacağını anlatacak “7 Bölge 7 Ev Sıfır Atık Mutfağı” etkinliğinin yanı sıra Sıfır Atık Müzesi ve Sıfır Atık Kompost Merkezi gibi bölümler oluşturuldu.
Karar alıcılar Anadolu’da konuşacak
COP31 Zirvesi, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge adıyla iki ana bölgede gerçekleşecek. Devlet ve hükümetler buluşması “tropikal kelebekler” ile süslendiği açıklanan Mavi Bölge’de sınırlı sayıda akredite edilmiş katılımcısıyla basın mensuplarına açık olacak. İklim değişikliğiyle mücadelede karar alıcı konumdaki liderler ve hükümet temsilcileri 1.794 kişilik Anadolu Salonu’nda toplanacak. Burada hedeflendiği gibi “dönüm noktası” kararlar alınması ihtimalini ise önümüzdeki günler gösterecek.
Yeşil Bölge’de ise başta Türkiye’deki 208 üniversite olmak üzere pek çok akademik, mesleki, sivil toplum ve düşünce kuruluşunca etkinlikler düzenlenecek.
Düşünce kuruluşu Heinrich Böll Stiftung etkinlikleri ise burada.
COP31’de kadın bakışı için “Eşitlik İklimi” başlığı
UN Women öncülüğünde COP31’de kadınlar açısından iklim değişikliğiyle mücadelede farklı başlıklarla gündeme taşınacak. Amacını “iklimi eşitlikten yana dönüştürmek” olarak açıklayan UN Women’ın programındaki çocuk bakımı için gerekli sosyal altyapı eksikliği sorununu işleyecek olması dikkat çekici. Etkinlikler listesi burada.
BM Nüfus Fonu (UNFPA) da zirve gündemine üreme sağlığı, kadına ve kız çocuklarına yönelik şiddet, çocuklar ve ergenler için sıcaklığa dayanıklı halk sağlığı gibi başlıkları taşıma hedefinde. Etkinlikleri burada.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
Instagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap
Bu bülten, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteğiyle hazırlanan Türkiye’nin iklim yönetişimi odaklı rapor serisinin bir parçası olup, hiçbir şekilde Heinrich Böll Stiftung’un görüşlerini yansıtmaz.