Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Mustafa Aydın, ABD Kongresi ara seçimleri sonucunda Demokratların, Cumhuriyetçiler karşısında hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanmasını ve bunun Türkiye ile bölge siyasetine etkilerini değerlendirdi.
Prof. Dr. Aydın, “öngörülemez” olması itibariyle ABD Başkanı Donald Trump’ın dış politikada hangi adımları atacağını kestirmekte güçlük yaşanacağını vurguladı; ABD Kongresi’ndeki değişim nedeniyle özellikle savunma alanında Türk–Amerikan ilişkilerinde sıkıntılı kararlar alınabileceğini dile getirdi.
Stüdyo recap’in sorularını canlı yayınımızda yanıtlayan Aydın, ABD’deki ara seçim sonuçlarını Trump yönetimi için bir güvenoyu niteliğinde yorumlamak gerektiğini söylüyor. Aydın, artık Washington’un iç ve dış politikada yeni bir döneme girdiğine de işaret ediyor.
Trump’a ikinci kez seçildiğinde verilen kamuoyu desteğinde yüzde 30 civarında gerileme görüldüğünü ve Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’de ciddi kayıplar yaşadığını kaydeden Aydın, ABD Kongresi’nin her iki kanadında yani Senato ve Temsilciler Meclisi’nde Demokrat Parti’nin kontrolü ele almasıyla bütçe, bürokratik atamalar, yargıç ve büyükelçi onayları gibi süreçlerde Trump Hükümeti’nin “sorgusuz sualsiz” manevralarda bulunamayacağını ifade etti.
“Sistemde kilitlenme yaşanabilir”
Kongre’deki denetleme mekanizmalarına ve kamuya açık soruşturma süreçlerinde (hearing) artışlar görülebileceğini anlatan Aydın, seçim sonucu üzerine “veto” yazılı şapka takmasıyla da ABD Kongresi’nin kararlarını, yasal düzenlemelerini veto edeceğini vurgulayan Trump’ın veto kartını sıkça kullanması halinde, “sistemde kilitlenme yaşanabilir veya hatta anayasal bir kriz ortaya çıkabilir” yorumunu yaptı:
“Bu seçim sonuçlarıyla Trump sistem içinde tam anlamıyla bir ‘topal ördek’ başkan konumuna dönüştü ve gelecek iki yıllık görev süresinde iç politikadaki sıkışmışlık sebebiyle dış politikaya ağırlık vermesi mümkün olduğu gibi, neler olabileceğini de öngörmek güç.”
“CAATSA yaptırımları gibi konularda ilerleme beklemek gerçekçi değil”
ABD Başkanı Trump ile Cumhurbaşkanı ve ABD Başkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki “liderler arası ilişki” modelini sorduğumuz Aydın, ABD Kongresi’ndeki aritmetik değişim nedeniyle özellikle Türkiye’nin savunma sanayisi açısından beklentilerinde sorunlar yaşanabileceğini vurguladı.
Türkiye’nin F-16 tedariki, KAAN savaş uçağı motorları ve F-35 gibi kritik süreçlerde Kongre onayına ihtiyaç duyulduğunu hatırlatan Aydın, Kongre’deki Türkiye karşıtı Yunanistan ve İsrail yanlısı gibi lobiler nedeniyle savunma sektörü alımlarına ilişkin talep dosyalarında blokaj uygulanabileceğini kaydetti.
Aydın, artık F-16 askeri uçakları modernizasyonu, F-35 askeri uçak projesine dönüş ve Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınması gerekçeli CAATSA yaptırımları konularında ilerleme beklemenin gerçekçi olmayacağı görüşünde.
Bölgesel konularda ise Kongre’nin müdahalesinde sınırlılık olacağını belirten Aydın, Suriye’deki mevcut durum, Mekke İttifakı Anlaşması gibi girişimler veya bölgesel dengelerde Trump’ın ağırlığını koruyacağı değerlendirmesinde bulundu.
“Washington ile ilişkiler sadece Beyaz Saray’la sınırlı tutulamaz”
Türkiye’nin son yıllarda Pentagon (özellikle CENTCOM) ve Dışişleri Bakanlığı nezdindeki geleneksel temaslarında zayıflama gözlendiğine dikkat çeken Aydın, yalnızca ABD Başkanlığı düzeyindeki diyalogla artık yeterince verimli ilişkiler yürütülemeyeceği düşüncesinde.
Aydın’a göre Türkiye artık Kongre’deki iki partili yapı, bakanlıklar ve sivil toplum kanalları üzerinden tezlerini Washington’da daha etkin bir diplomasiyle anlatmak için çalışmalara başlamalı.
Aydın, ayrıca Türkiye’nin İran yaptırımları kapsamında bazı uçuşları durdurmak ve finansal kısıtlamalar getirmek suretiyle Washington’ın beklentilerine dönük adımlar attığını dolayısıyla yakın vadede Ankara’ya ek bir İran yaptırımı dalgası beklemediğini de sözlerine ekledi.
Detayları videomuzda ve YouTube kanalımızdaki canlı yayınımızda:
https://www.studyorecap.com/publish/post/223597841
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu; parlamento muhabiri Yıldız Yazıcıoğlu, politika muhabiri Hilmi Hacaloğlu, editör Gözde Ocak ve dijital iletişim uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin: info@turkeyrecap.com
Sosyal medya hesaplarımız:
Youtube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
