Antalya’daki iklim değişikliğiyle mücadele iddiasındaki zirvede, halka ve basına kapalı salonlarda müzakereler devam ederken, en azından canlı yayınlarla kamuoyuna açık olan lider konuşmalarında da dünyamızın geleceğine ilişkin endişeler dile getiriliyor ve acilen önlem alınması çağrıları yapılıyor.
Ancak iklim krizi karşısında herkes gerçekten eşit ölçüde mi çaresiz? Ne dersiniz?
COP31’de neler oldu?
BM Genel Sekreteri olası iklim çatışması için uyardı
Liderler salonunda, sivil toplum eyleminde: Adil geçiş sorunu
HRW: Ev sahibi Türkiye kömürde ısrarcı
Türkiye için “side events”: Kıbrıs, Ermenistan, Gazze mi?
COP31’de BM koltuğu için arka planda yarış sürüyor
Zirvede matruşka misali “akreditasyon” şaşırtmacası
Recap İklim video: Nükleer santral teknolojisiyle dünyamızı savunmak mümkün mü?
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf ülkeleri buluşturan COP31 Zirvesi’nin açılışında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “İklim eylemi, termometredeki rakamlar üzerine bir mücadeleden daha fazlasıdır. Hayatlarımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele ediyoruz” sözleriyle salondaki devlet ve hükümet başkanlarına meseleyi ciddiye alma çağrısında bulundu. “İklim değişikliğine savunmasız topluluklar uyum sağlayamazsa, istikrarsızlık sınırların ötesine yayılacak” sözleriyle sadece göç değil, çatışma riski uyarısı da yapan Guterres, “Gelişmiş ülkeler emisyonlarını daha hızlı azaltmalı ve söz verdikleri finansman ve teknolojiyi sağlamalı. Gelişmekte olan ekonomiler, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişlerini hızlandırmalı” sözleriyle COP kararlarının artık hayata geçirilmesini istedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise “İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır. O da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır. O da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur. Ancak bugün insanlık aşırı tüketim hırsının da etkisiyle belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini yaşıyor. Küresel ısınmadan biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz” sözleriyle duygusal bir açış konuşması yaptı.
COP31’de ilgi odağı olan Brezilya Cumhurbaşkanı Lula da Silva ise “Bugün savaşlar ve enflasyon kapımızı çalarken bizler için bu iklim felaketini yaşamak çok zor. Gezegen, hegemonya mücadeleleri, kuraklıklar, seller, yangınlar, artan deniz seviyeleri gibi bir hegemonyanın baskısı altında olamamalı” derken, aksi takdirde küresel sıcaklıkta 2,8 derecelik artış yaşanabileceği ve bunun bütün dünyayı etkileyeceği uyarısında bulundu.
Gelecek yıl COP32 Başkanlığı’nı yürütecek Etiyopya adına Başbakan Abiy Ahmed Ali de erişilebilir iklim finansmanı, gelişmiş erken uyarı sistemleri ve kırılgan toplulukların dayanıklılığını artıracak yatırımlarla desteklenen somut adımların hızla atılması gerektiğini vurguladı.
Liderler salonunda, sivil toplum eyleminde: Adil geçiş sorunu
COP31 Zirvesi’nde yüksek güvenlikli salonlarda ülke yöneticileri buluşurken, sivil toplum temsilcileri ise açık alanda elektrifikasyon gibi iklim gerekçeli dönüşümlerin “adil geçiş” olmadan gerçekleşemeyeceği mesajını verdi.
HRW: Ev sahibi Türkiye kömürde ısrarcı
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch - HRW) ise dünkü açıklamasıyla COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye’nin iklim politikalarındaki çelişkileri gündeme getirdi. HRW, Kahramanmaraş’ta yargı kararına rağmen kömürlü termik santrallere yönelik yaklaşımından vazgeçmeyen Türkiye’nin, Ege Bölgesi’ndeki Akbelen’de de tutumunu değiştirmediğine dikkat çekti.
Türkiye için “side events”: Kıbrıs, Ermenistan, Gazze mi?
Programda çokça yan etkinliğe sahip zirvede, Türkiye’nin dış politikası açısından davet edilmeyen İsrail’e yönelik Gazze vurgusunu ön plana çıkarma yaklaşımı yanı sıra adadaki Türk halkı varlığı yok sayılmasıyla Kıbrıs Cumhuriyeti olarak 2004’te AB üyesi olan Rum tarafı lideri Nikos Hristodulidis’e yönelik mesaj ve Ermenistan’la karşılıklı “normalleşme” yaklaşımında ise Başbakan Nikol Paşinyan’ın Antalya’da çay içmesi de gündemdeydi.
Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi açılışındaki resmi karşılamada kapıda kısa süreli bekletilmesiyle Rum lideri Hristodulidis’le tokalaşmamak üzere törenden ayrıldı ancak özel davetlisi olarak ise KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ı karşıladı.
BM Genel Sekreteri Guterres’in, COP’ta Rum tarafınca adadaki müzakere sürecine uzlaşmacı tutum alınması çağrısını ilettiği aktarıldı.
Erdoğan, “Gazze’de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Gazze’de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık zeytin ağaçları kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi. Biz, bugün İsrail’den konteyner istiyoruz ama şu anda Gazze’deki Filistinli kardeşlerimiz ne yazık ki çamur batağının içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edildiler. Bunlar insan değil mi? Bu insanlara bir çadır dahi layık görülmüyor mu?” sözleriyle İsrail’i hedef aldı. Erdoğan’ın sözleri, bir yandan da iç politikada muhalefetin ve çevre örgütlerinin tepkisine rağmen zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılmasını kolaylaştıran Temmuz 2025’teki yasal düzenlemeyi akla getirdi. Öte yandan dış politikada İsrail’le polemiği devam ettirdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı ise, Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırısıyla 2023’ten bugüne Gazze’ye yönelik askeri operasyonları gerekçelendirmeye devam ederken, “Diktatör” dedikleri Erdoğan’ın Hamas yönetimini Türkiye’de ağırlaması nedeniyle Gazze’nin yıkımından sorumlu olduğunu öne sürdü. Türk Dışişleri Bakanlığı ise İsrail’in açıklamasına “alçakça iftira” tepkisini gösterdi
COP31’de BM koltuğu için arka planda yarış
Bu arada Guterres’in zirvedeki yorgun görünümü ve yürüyüşü, 31 Aralık 2026’da görev süresinin sona erecek olmasını da akıllara getirdi. COP31 vesilesiyle BM Genel Sekreterliği’nde örneğin Türkiye gibi ülkeler kendi aday gösterdikleri isimleri görmek istediği için diplomatik temaslarda “kimin oyu kime olacak” meselesi de var görünüyor.
Zirvede matruşka misali “akreditasyon” şaşırtmacası
Ev sahibi ülke Türkiye’de medya açısından AK Parti iktidarının kriterleriyle özellikle Cumhurbaşkanı takibinde “akreditasyon” engeli artık gelenekselleşti. Ancak COP31, BM çatısı altında ve özel güvenlik önlemleriyle yürütülmesine karşın, UNFCCC sistemi üzerinden akreditasyon alarak sahada görev yapan gazeteciler de zirve programında çeşitli engellerle karşı karşıya kalıyor.
Bugün Emine Erdoğan’ın yürüttüğü “sıfır atık” kampanyasını izlemek üzere liderler bölümüne geçilmesi gerektiği ortaya çıktı. O bölüme geçiş içinse ikinci bir kart gerekliydi. O kart alındığında ise Erdoğan ve Guterres’in atıkların geri dönüştürülmesi çağrısına odaklanan toplantısını izlemek yine mümkün olmadı. Çünkü kapıda Türk yetkililer, Anadolu Ajansı dışında gazetecilerin içeri girmesine izin vermedi.
Adeta matruşka bebekler gibi, zirvede her toplantı için yeni kartlar ve ek akreditasyonlar ortaya çıktı.
🎥 Recap İklim video:
Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31 Zirvesi’nde, fosil yakıtlara veda hedefine odaklanılmaması ve karbon salımını azaltma sözüne karşın gerekli önlemleri almayan ülkelere yaptırım uygulanmaması eleştirileri öne çıkıyor. Zirvede “nükleer enerji” savunmasının gündeme gelmesi de tartışma yaratıyor.
COP31’den başka başlıklar:
Kurum: “1,5°C hedefi, ortak pusulamız olmalı”
Müsavat Dervişoğlu’ndan İYİ Parti’nin COP31 manifestosu
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
Instagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap
Bu bülten, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteğiyle hazırlanan Türkiye’nin iklim yönetişimi odaklı haber bülteni serisinin bir parçası olup, hiçbir şekilde Heinrich Böll Stiftung’un görüşlerini yansıtmaz.