Antalya
Türkiye’de haber programlarıyla ve akademik tartışmalara zemin oluşturmasıyla bağımsız radyo yayıncılığının önemli örneklerinden biri olan Açık Radyo, Kasım 1995’te başlayan yayın hayatının ardından, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) bir programda kullanılan birkaç cümleyi gerekçe göstermesiyle Ekim 2024’te yayıncılık lisansını kaybetti.
Bugün yoluna Apaçık Radyo adıyla devam eden ekip, COP31 Zirvesi’nde iklime odaklanan uluslararası radyo yayıncılığıyla alternatif seslere yer veriyor. Apaçık Radyo Genel Yayın Yönetmeni İlksen Mavituna ise Türkiye’deki basın özgürlüğü tablosunu “siyasetin antidemokratikleşme sürecinin bir parçası” olarak yorumluyor.
RTÜK’ün lisans iptali kararının ardından Açık Radyo’nun FM yayını Ekim 2024 itibarıyla sona erdi. Danıştay’ın da kararı onaylamasının ardından ekip, Apaçık Radyo adıyla yayıncılığa devam ederken lisans iptaline karşı yürüttüğü hukuki mücadeleyi Temmuz 2026’da Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. Radyo, Anayasa Mahkemesi’nin basın özgürlüğüne yönelik bu açık ihlali değerlendirerek yeniden FM frekansına ve lisansına kavuşmayı bekliyor.
Apaçık Radyo Genel Yayın Yönetmeni Mavituna, Açık Radyo’nun lisansının iptal edilmesinin ardından Türkiye’de basın özgürlüğüne yönelik müdahalelerin kesintisiz devam ettiğini, TELE1 ve Halk TV’nin ardından bu sabah itibarıyla Sözcü TV’nin de müdahale zincirine eklendiğini vurguladı.
Mavituna, “Hukuki açıdan bakıldığında aynı kefeye koymak mümkün değil ama kesinlikle basın özgürlüğüne ve haber alma hakkına yönelik çok uzun yıllardır devam eden bir baskının ayrı ayrı parçaları bunlar. Birbirine çok benzeyen semptomlar olduğunu düşünüyorum. Burada problem, en başta bana soracak olursanız, basına yönelik bu baskıyla halkın haber alma hakkının engelleniyor, ihlal ediliyor oluşu. Mesela iklim krizi gibi çok hayati bir konuda Açık Radyo’nun artık alanda olmadığını hayal edin. Ya da muhabirlerin işlerini yapamaz olduğunu hayal edin. Siyasilerden, siyasetten taleplerimizi nasıl dile getirebiliriz? Eğer bağımsız, alternatif kuruluşlar olmazsa buradaki ihlal zinciri hem halkın haber alma hakkının hem de demokratik süreçlere katılmak için bilgilenme hakkının ihlali anlamına geliyor. Bu çok çok tehlikeli. Yani tüm bu süreç siyasetin antidemokratikleşmesinin de bir parçası” diye konuştu.
Gazeteciler üzerindeki farklı bir baskıya da dikkat çeken Mavituna, şunları söyledi:
“Bir de şu var, bence gazetecilerin çalışma alanlarında, yani gazetelerinde, kendi hareket alanlarında müthiş bir müphemlik yaratıyor tabii ki. Neyin söylenip söylenemeyeceği, hangi habere bakılıp bakılamayacağına dair otosansür mekanizması da bu haberlerle bence giderek yerleşiyor. Özellikle alandaki yeni meslektaşlarımız, gazetecilerimiz eminim ki kendilerini otosansür mekanizmasından geçirerek, kontrol altına alarak, kendi sözlerini kısıtlayarak bu işe başlıyorlar.”
Mavituna, bu durumun demokrasi açısından büyük bir tehlikeye işaret ettiğini belirterek, “Tüm bu kapanma süreçleriyle aslında hem halka hem de geri kalan meslektaşlarımıza verilmeye çalışılan bir mesaj olduğunu düşünüyorum” diye ekledi.
Açık Radyo’nun 30 yıllık yayıncılık tarihi boyunca ekoloji, iklim krizi ve iklim adaletini çok farklı boyutlarıyla takip etmeye çalıştığını vurgulayan Mavituna, yaklaşık iki yıldır FM frekansı olmadan yayın yapmalarına rağmen COP31 Zirvesi ile Halkların İklim Zirvesi’ni takip etmeyi sürdürdüklerini söyledi.
Mavituna, “FM frekansımız olmadan yayınımızı sürdürüyoruz ama bu editoryal olarak, içerik olarak ya da mesleki olarak herhangi bir değişikliğe yol açmadı. Esas darbe bu olurdu diye düşünüyorum. Yani FM’imizi kaybettikten sonra Açık Radyo kendi çizgisini değiştirmiş olsaydı, siyasi otoritenin tam da murat ettiği şey gerçekleşmiş olurdu. Ama biz burada gönüllü programcılarımızla, dünyanın dört bir yanındaki aktivistlerle buluşup yıllardır iklim adaleti meselesinin ve mücadelesinin devamlılığına işaret ederken bir yandan da Açık Radyo’nun bir parçası olduğu bağımsız yayıncılık geleneğinin devam ettiğini, aynı mücadele içerisinde olduğumuzu gösterebildiğimizi düşünüyoruz” dedi.
COP31’de müzakere masasında kendilerine temsil ve söz hakkı verilmeyen iklim eylemcilerinin seslerini günlük en az üç saatlik yayınlarla dinleyicilere ulaştırdıklarını vurgulayan Mavituna, “Öte yandan Halkların İklim Zirvesi de çok önemli bir geleneği teşkil ediyor. Sivil toplumun bir araya gelip kuvvetli bir ses çıkarması, her ne kadar yapısal olarak COP31’de mümkün olmasa da çok önemli. Bunu duyurmak için de biz Apaçık Radyo olarak buradayız. İki alanı da takip edeceğiz” mesajını verdi.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu; parlamento muhabiri Yıldız Yazıcıoğlu, politika muhabiri Hilmi Hacaloğlu, editör Gözde Ocak ve dijital iletişim uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin: info@turkeyrecap.com
Sosyal medya hesaplarımız:
Youtube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap







