Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında düzenlenen COP31 Zirvesi’ne ev sahipliği yapan Antalya’da, sıcaklık artışının yanı sıra yaz aylarında kıyılarda yaşanan plastik kirliliği de gündemde. Muratpaşa Belediyesi’nin COPTown etkinliği kapsamında “Plastik Türkiye: Üretimden Sofraya Bir Kirlilik Haritası” kitabı tanıtıldı.
Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi–Stiftung Mercator Girişimi ve Heinrich Böll Stiftung İstanbul Ofisinin iş birliğiyle hazırlanan kitapta, akademisyenlerin katkılarıyla Türkiye’deki plastik kirliliğinin boyutları ele alınıyor.
2025–2026 Mercator-İPM Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, editörlüğünü üstlendiği “Plastik Türkiye: Üretimden Sofraya Bir Kirlilik Haritası” kitabındaki çarpıcı bulguları paylaştı. Plastiğin petrokimya tesislerinden denizlere, oradan da gıda zincirine uzanan yolculuğunu Türkiye örneğinde anlatan kitaptan öne çıkan bazı verileri derledik.
İçme suyuna erişim hakkı korunuyor mu?
Kitapta, “Her üç kişiden ikisi PET şişe su kullanıyor. Ücretsiz çeşme suyuna erişim sağlanmalı.” vurgusu öne çıkıyor.
Son bir ayda PET ya da damacana su tüketen yetişkin sayısı yaklaşık 42 milyon olarak belirtilirken, Türkiye genelinde içme suyunu doğrudan musluktan içen nüfusun oranı yüzde 46 olarak açıklanıyor. Düzenli veya ara sıra PET şişe su kullanan yetişkin nüfusun oranı ise yüzde 64,9 olarak kaydediliyor.
Toprağımızda görünmeyen birikim: Plastik
Kitapta, toprağın kendini yenileyebilmesi için tarımsal plastiklere yönelik bağlayıcı bir geri toplama ve izleme sistemi kurulması gerektiği vurgulanıyor.
Rapora göre, tarım alanlarında Adana 440 parçacık/kg değeriyle en yüksek, Çanakkale ise 53 parçacık/kg değeriyle en düşük mikroplastik yoğunluğuna sahip kent olarak öne çıkıyor. Adana’daki plastik kalıntısı yoğunluğunun Çanakkale’nin yaklaşık 8 katı olduğu belirtiliyor.
Bölgelere göre mikroplastik yoğunluğu ise Akdeniz Bölgesi’nde 300 parçacık/kg, Ege Bölgesi’nde 180 parçacık/kg ve Marmara Bölgesi’nde 160 parçacık/kg olarak kaydediliyor.
Tatlı suyumuzda manzara nasıl?
Kitapta, “Barajlar hem birikim noktası hem potansiyel kirlilik kaynağı; tek kullanımlıkları sınırlamak kritik bir adım.” değerlendirmesine yer veriliyor.
Susurluk Nehri’nde 2.472 MP/m³ mikroplastik yoğunluğu tespit edilirken, Munzur Nehri’nin de 1,6 MP/m³ yoğunluğuyla insan baskısının düşük olmasına rağmen mikroplastik kirliliğinden etkilenmiş olduğu belirtiliyor.
Kaçkar buzul göllerinde dahi mikroplastik tespit edildiği aktarılırken, sulardaki mikroplastiklerin yüzde 80’inin PE ve PP türü plastiklerden oluştuğuna, bunların da çoğunlukla ambalaj ve tek kullanımlık ürünlerle ilişkili olduğuna dikkat çekiliyor.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu; parlamento muhabiri Yıldız Yazıcıoğlu, politika muhabiri Hilmi Hacaloğlu, editör Gözde Ocak ve dijital iletişim uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin: info@turkeyrecap.com
Sosyal medya hesaplarımız:
Youtube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap