Süreç yasası: İran’ın denklemdeki olası etkisi; Meclis’in sakin diplomasisi
Yasa takvimine ilişkin gündeme mercek tuttuk.
ANKARA- Süreç Komisyonu’nun raporunun kabul edilmesi ardından, gündemi belirleyen “Süreç Yasası” takvimine ilişkin açıklamalar iç ve dış politika ekseninde şekillendi.
Stüdyo recap, İran savaşının yasa takvimindeki olası etkisine, Suriye’nin süreçteki ağırlığına ve Meclis’te devam eden diplomasiye kısaca mercek tuttu.
İktidar kanadından dolaylı mesajlar; İran, planlanan “süreç yasasını” etkiler mi?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, direkt olmasa da dolaylı olarak İran savaşının Türkiye’nin süreciyle bağlantısına dikkat çeken açıklamalar yaptı.
Erdoğan, “Bölgedeki terör unsurlarının faaliyetlerini an be an izliyoruz. Kimse yanlış hesap yapmamalıdır” diyerek savaşa dahiliyetleri tartışılan İran Kürtlerinin pozisyonuna dair, Türkiye’nin bakışını ortaya koydu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da “Terörsüz bölge meselesi biraz Suriye’yi, Irak’ı, İran’ı ilgilendiren bir husus. Buralardaki denklemde örgüt kendiliğinden irade koymadığı sürece, Terörsüz Türkiye’de belli adımları atmak mümkün olmuyor” dedi.
Yılmaz: Türkiye daha yumuşak bir dil kullanıyor
Konuya ilişkin sorularımızı yanıtlayan Doç. Dr. Arzu Yılmaz, İran’daki gelişmelere dair Türkiye’nin, Suriye’de SDG’ye yönelik kullandığı dilden daha yumuşak bir dil kullandığına dikkat çekti. Türkiye’nin hiçbir zaman İran’daki Kürt örgüt PJAK’ın silah bırakması gibi bir talebi dile getirmediğini belirten Yılmaz, “Türkiye, süreç bağlamında Kürtleri bir güvenlik tehdidi olarak tanımlayabilir. Ya da daha pozitif bir pozisyon alma ihtimali de gündeme gelebilir. Henüz net bir tavır ortaya koymamakla birlikte yumuşak bir ton tercih ediliyor” dedi.
İran ve Suriye’deki gelişmelerde; Türkiye’deki süreci hızlandıracağına dair işaretler olduğunu kaydeden Yılmaz, Suriye’deki M4 karayolunun açılması, Efrin’e geri dönüşler, SDG’den bir ismin Savunma Bakan Yardımcılığına atanması gibi gelişmeleri hatırlattı. Yılmaz, “Bugün Suriye’den işaretler, sürecin kısa vadede Türkiye ayağında da pozitif gelişmeler olabileceğini gösteriyor” dedi.
Nasıl bir yasa? Ne zaman?
Öte yandan süreç kapsamında hazırlanan “süreç yasası” için çalışmaların hızlandığı yönünde bilgiler var. İktidar temsilcileri, yasanın Mart ayının son haftasında Meclis’in gündemine geleceğini söylüyor.
Yasa teklifinin yol haritasını Meclis komisyonunun hazırladığı rapor oluşturuyor. Bu kapsamda, 15-20 maddelik ve sadece PKK üyelerini kapsayacak bir yasa teklifi üzerinde çalışılıyor. Teklif hazırlanırken; güvenlik bürokrasisi, örgüt ve İmralı arasındaki diplomasi de işlemeye devam ediyor.
Meclis kulislerine yansıyan bilgilere göre yasa teklifinde olması beklenen bazı düzenlemeler ise şöyle:
*Silahlı eyleme katılmamış kişiler, Türkiye’ye döndükten sonra sadece belli aralıklarla imza vererek adli kontrol işlemlerine tabi olacak. 5 yıl boyunca “suç” işlemezlerse adli kontrol kapsamından çıkacaklar.
*Silahlı eyleme katılmamış kişilerin “topluma uyum/rehabilitasyon desteği” alması sağlanacak. Bunun için bir mekanizma oluşturulacak.
*Silahlı eyleme katılmamış kişilerin örgüt üyeliği, örgüte yardım ve yataklık, propaganda gibi suçları, örgüt kendini feshettiği için ortadan kalkacak.
*Silahlı eyleme katılan örgüt üyeleri, dahil oldukları eylemler için yargılanacak. Yargılamalarda örgüt üyeliğinden kaynaklı ceza artırımı olmayacak.
*Bu kişiler “İnfaz Kanunu”nda yapılacak değişikliklerden de yararlanacak. Olası ceza indirimlerinde cezaevlerinde geçirdikleri sürelerin kısaltılması söz konusu olabilecek.
*Olası ceza indirimleri, yurt dışında ve cezaevinde bulunan kişileri de kapsayacak.
*PKK dışındaki örgütlerin yasadan yararlanmasının önüne geçilecek.
*Süreçte görev alan kamu görevlileri, siyasetçiler ve diğer tüm aktörler hukuki güvence altına alınacak.
Hangi başlıklarda fikir ayrılıkları var? Neler planlanıyor?
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, teklifin tüm partilerin ortak teklifi olarak sunulmasını umduğunu ifade ediyor. Tüm partilerin teklif üzerinde ortaklaşması için Meclis’te bir diplomasi yürütülmesi muhtemel. Ancak silahlı eyleme karışma - karışmama ayrımı, etkin pişmanlık, pişmanlık, teslim olma, rehabilitasyon gibi kavramlar konusunda iktidar ve muhalefet arasında fikir ayrılıkları bulunuyor.
Süreç yasasının yanı sıra İnfaz Kanunu’nda da kapsamlı değişiklikler yapılması planlanıyor. İktidarın da muhalefetin de gerekli gördüğü bu değişiklerin, süreç kapsamında Türkiye’ye dönecek olan ya da cezaevinde olan örgüt üyelerini de kapsaması bekleniyor. Ayrıca, çalışmaları devam eden 12’nci Yargı Paketi’nde sürece etki edecek düzenlemelerin olabileceğine dair değerlendirmeler yapılıyor.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu, deneyimli parlamento muhabirleri Ceren Bayar, Yıldız Yazıcıoğlu, editör Günsu Durak ve sosyal medya uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin: info@turkeyrecap.com
Sosyal medya hesaplarımız:
Youtube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
Bluesky: @studyorecap.bsky.social