Suça sürüklenen çocuklar: Demografik veriler, cezaevlerindeki durum ve kamu davaları
Meclis Araştırma Komisyonu'ndan veriler
ANKARA- Mattia Ahmet Minguzzi, 24 Ocak 2025’te uğradığı saldırı sonucu 14 yaşında öldürüldüğünde ölümüne sebep olanlar da çocuk yaştaydı. Minguzzi’nin ölümü, Türkiye’de ‘suça sürüklenen çocuklar’ meselesini yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.
Kamuoyunda tepkiler yükseldikçe çocukların cezai sorumluluğu, yargılama usulleri, aldıkları ceza indirimleri tartışma konusu oldu.
İktidar, suça sürüklenen çocukların, çocuk yaşta olmalarından kaynaklı ceza indirimlerinden yararlanmamasının önünü açan bazı düzenlemeleri 11’inci Yargı Paketi’ne koydu.
Ancak çocuk hakları savunucuları ve hukuk örgütlerinin itirazları üzerine düzenlemeler paketten çıkarıldı.
AK Parti kurmayları, suça sürüklenen çocuklar konusunda Meclis’te araştırma komisyonu kurulmasına ve yasal düzenlemelerin bu komisyonun çalışmalarının sonuçlarına göre yapılmasına karar verdi.
2025 yılının son ayında “Çocukların Suça Sürüklenmesine Yol Açan Nedenlerin İncelenmesi ve Yapılması Gerekenlerin Belirlenmesi Amacıyla” bir Meclis Araştırma Komisyonu kuruldu.
Komisyonun geçtiğimiz hafta gerçekleşen üçüncü toplantısında Türkiye İstatistik Kurumu, Adalet Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı’ndan yetkililer, suça sürüklenen çocuklara ilişkin veriler paylaştı.
Demografik veriler
TÜİK Sosyal İstatistikler Daire Başkanı Turgay Altun’un çocuklara ilişkin paylaştığı bazı demografik verilere göre;
Çocuk nüfusu (0-17 yaş) 21 milyon 817 bin,
Toplam nüfusun yüzde 25,5’i çocuk,
Çocuk nüfusunun yüzde 51,3’ü erkek, yüzde 48,7’si kız,
En yüksek çocuk nüfusu Urfa’da,
İlkokul, ortaokul, ortaöğretim seviyesinde okullaşma oranı yüzde 80’in üzerinde.
7 milyon yoksul çocuk
Yoksulluk verilerine dair de Altun, “Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla 7 milyon civarında yoksul çocuk olduğunu tahmin ediyoruz. Toplamda yüzde 32 oranında çocuk yoksulluğu mevcut” değerlendirmesi yaptı.
Ayda en az birkaç kez akran zorbalığı
Sunumun başlıklarından biri de akran zorbalığı oldu. Altun, çocukların ayda en az birkaç kere olmak üzere zorbalığa maruz kaldığını ifade etti.
Akran zorbalığının 6-12 yaş grubunda daha yaygın olduğunu belirten Altun, engelli çocuklara yönelik akran zorbalığının daha yüksek oranda olduğunu söyledi.
Suça sürüklenen çocuklar: Yılda 200 bin olay
Altun, çocukların suça karıştığı olay sayısının yıllık ortalama 200 bin civarında olduğunu söyledi.
Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde yaş arttıkça “suça karışma oranı”nın arttığını belirten Altun, 15-17 yaş grubunda bir yığılma olduğunu ifade etti.
Suça sürüklenen çocukların yüzde 70-80 oranında erkek çocuklar olduğunu sözlerine ekledi.
Uyuşturucu suçlarında artış var
Çocukların en fazla yaralama ve hırsızlık nedeniyle güvenlik birimine getirildiğini anlatan Altun, uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak, satmak ve satın almak suçlarında son yıllarda artış olduğunu kaydetti.
Cezaevlerindeki hükümlü ve tutuklu çocuklar
Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdür Enis Yavuz Yıldırım da, cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu bulunan çocuklara dair bilgiler paylaştı.
Buna göre; Türkiye ceza infaz kurumlarında toplam 4 bin 582 çocuk var. Bu çocukların 422’si yabancı uyruklu. Denetim serbestlik altında bulunan çocuk sayısı 9 bin 763.
Yıldırım; hükümlü çocuklara dair de şu bilgileri paylaştı: 2023 yılı itibarıyla 15-17 yaş grubunda bin 297 çocuk hükümlü var. 12-14 yaş grubunda 98 çocuk ceza infaz kurumlarında hükümlü olarak bulunuyor.
Çocuk cezaevleri: Kapasite aşımı var
Yıldırım, ülke genelinde 9 adet çocuk ve gençlik ceza infaz kurumu bulunduğunu söyledi. 2 bin 736 kişi kapasiteli bu ceza ve infaz kurumlarında 3 bin 473 hükümlü ve tutuklu bulunduğunu belirten Yıldırım, “Kapasite fazlasını karşılamak amacıyla L tipi ceza infaz kurumlarımızın bir bölümünü 98’er kişi kapasiteyle özel üniteler şeklinde çocuklara tahsis ettik” dedi.
Çocuklar ne kadar cezaevinde kalıyor?
Yıldırım, çocukların cezaevlerinde kalma ortalama süresine dair verileri de paylaştı.
Buna göre; hükümlü çocukların ceza infaz kurumlarında ortalama kalma süresi 404 gün; tutuklu çocukların ceza infaz kurumlarında kalma ortalama süresi 109 gün.
Ceza infaz kurumlarındaki ebeveynler
Yıldırım’ın paylaştığı bir diğer veri de ceza infaz kurumlarındaki ebeveynlere ilişkin oldu. Buna göre; 0-18 yaş arası çocuğu olan 152 bin 875 hükümlü ve tutuklu var. 295 bin 671 çocuğun ebeveynlerinden biri ya da ikisi ceza infaz kurumlarında. Ebeveyni/ebeveynleri cezaevinde olan çocukların yaş ortalaması 9,3.
Cumhuriyet Başsavcılıklarındaki veriler
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürü Günay Albayrak da, suça sürüklenen çocuklarla ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarındaki sayısal verileri paylaştı. Buna göre;
2025 yılında açılan soruşturmalardaki 186 bin 256 çocuktan;
-9 bin 905’i tutuklandı
-80 bin 657’si hakkında kamu davası açıldı
-Geri kalanlar hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi.
Kamu davası açılan dosyalardaki suça sürüklenen çocukların yaşa göre dağılımı ise şöyle:
Yüzde 76’sı 15-18 yaş grubunda
Yüzde 24’ü 12-14 yaş grubunda.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu, deneyimli parlamento muhabirleri Ceren Bayar, Yıldız Yazıcıoğlu, editör Günsu Durak ve sosyal medya uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin: info@turkeyrecap.com
Sosyal medya hesaplarımız:
Youtube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap