COP31’de ilk karar taslağı ülkeleri uzlaştıramadı. AB, metni her ülkenin isteklerini kapsayan “alışveriş listesine” benzetti. Zirvenin son günlerine yaklaşılırken anlaşmazlıklar çözülmek bir yana, giderek daha derinleşiyor.
COP31’de neler oldu?
AB’den karar taslağına “alışveriş listesi” benzetmesi
Türkiye de “günün fosili”nden payını aldı
İklim finansmanında anlaşmazlık yeni boyuta taşındı
Gazze için iklim hattı önerisi
Halkların İklim Zirvesi’nin son günü
🎥 Recap İklim video: COP31’de finansman tartışması: Krizin bedelini kim ödeyecek?
AB ilk karar taslağını “alışveriş listesine” benzetti
COP31 Başkanlığı’nın haftanın başında yayımladığı ilk karar taslağı, ülkelerin itirazlarıyla karşılaşmaya devam ediyor. Avrupa Birliği İklim Komiseri Wopke Hoekstra, düzenlediği basın toplantısında metni her ülkenin kendi taleplerini sıraladığı bir “alışveriş listesine” benzetti. Hoekstra, zirvenin amacının daha önce verilen iklim taahhütlerini uygulamaya geçirmek olduğunu hatırlattı. Ancak taslağın özellikle iklim finansmanı, ticaret ve karbon yakalama teknolojilerine ilişkin bölümlerinin bu amaçla örtüşmediğini savundu.
AB Komiseri, COP31’in temiz enerjiye geçiş için mümkün olan en güçlü mesajı vermesi gerektiğini söyledi.
Karar taslağını eleştiren Hoekstra, Türkiye’nin zirve gündemine taşıdığı küresel elektrifikasyon hedefini ise desteklediklerini vurguladı.
AB desteklediğini duyursa da kısaca “35’te 35” olarak adlandırılan 2035 yılında enerjide yüzde 35 oranında elektrifikasyon hedefinin çerçeve karara girip girmeyeceği zirvenin sonuna yaklaşılırken belirsizliğini koruyor. Petrol ve doğalgaz vanalarının başındaki Rusya ile Arap Grubu ülkeleri, elektrifikasyon hedefini de içeren karar taslağına hala sert biçimde karşı.
Ayrıca diğer bir uzlaşmazlık konusu da masada: Elektrifikasyon, fosil yakıtlardan uzaklaşmayı sağlayacak mı, yoksa elektrik üretiminde doğal gaz ve kömür kullanımının devam etmesine de alan mı açacak?
AB Komiseri de bunun sorulması üzerine bu konuda “gitgelli” bir tutum sergiledi.
Temiz enerji hedefi ile müzakere masasında uzlaşma arayışı arasındaki Hoekstra, hem “ne kadar temiz o kadar iyi” dedi hem de yaklaşık 200 ülkenin uzlaşabilmesi için esneklik gerektiğini de açıklamasına ekledi.

Günün fosili ödülünden Türkiye de payını aldı
AB İklim Komiseri’nin dünkü “temiz enerji” güzellemesi, AB’yi “Günün Fosili” ödülünü (Fossil of the Day Awards) almaktan da kurtaramadı.
Uluslararası iklim alanındaki sivil toplum örgütleri platformu Climate Action Network (CAN - İklim Eylem Ağı), her gün müzakereleri tıkayıcı rol oynayan bir ülkeye “hiciv” ödülü veriyor. Dünkü ödülün sahibi, dün AB oldu. Örgüt, AB’yi gelişmekte olan ülkelerin finansman taleplerine karşı çıkarak müzakerelerde ilerlemeyi engellediği yönünde eleştirdi.
Türkiye’nin de aynı gün “Günün Fosili” ödüllerinde mansiyona layık görülmesi dikkat çekti. COP31 Başkanı ve Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un adil geçiş müzakerelerinde sarf ettiği, “Burada yeni yapılardan çok mevcut imkanları birbirine daha iyi bağlayan ve ülkelerin taleplerine cevap veren bir sistem oluşturmak kıymetli olacaktır’’ sözleri ödüle layık görüldü (!)
Örgüte göre, Türkiye süreci tarafsız bir şekilde yürütmesi gerekirken, tercih belirterek müzakerelere müdahale etmiş oldu.
Türkiye’nin elektrifikasyon hedefine fosil yakıt eleştirisi
Türkiye’ye bir diğer eleştiri de uluslararası sivil toplum örgütü Oil Change International’dan geldi. Örgütün küresel politika sorumlusu Romain Ioualalen, “Türkiye ve Avustralya, üzerlerindeki artan baskıyı hissetmeli” diyerek COP31 başkanlıklarını fosil yakıtlardan çıkış için somut yol haritaları hazırlamaya çağırdı.
Örgüt, ayrıca Türkiye’nin zirve gündemine taşıdığı “35’te 35” elektrifikasyon hedefinin fosil yakıt kullanımını dışlamadığına dikkat çekerek doğal gaz kullanımının sürmesine kapı aralayabileceği uyarısında bulundu.
İklim finansmanında düğüm büyüyor: Artık parayı değil, karar alınıp alınmayacağını tartışıyorlar
Ancak çevre örgütü, esas hedefine AB, Norveç ve İsviçre’yi aldı. Oil Change International, üç tarafı da İklim Finansmanı Çalışma Programı kapsamında yeni bir karar alınmasını engellemeye çalışmakla suçladı.
AB, Norveç ve İsviçre, geçen yıl Belém’de iklim finansmanı programının zaten belirlendiği görüşünde. Ayrıca iklim krizinin hesabını, yalnızca gelişmiş ülkelerin ödemesine de karşılar; özel yatırımların ve Çin gibi yükselen ekonomilerin de katkılarının ön planda olmasını istiyorlar.
Son tabloda; COP31’de gelişmiş ülkelerin finansman yükümlülüklerini daha somut ve denetlenebilir tanımlayacak karar alınması talebi siyasi anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Masada hesabı kimin ödeyeceği meselesi, artık sadece paranın miktarıyla sınırlı değil. Zirve son günlerine yaklaşırken tarafların bu anlaşmazlığı nasıl aşacağı ise tam bir muamma.



Gazze için “iklim hattı” önerisi
COP31 Başkanı Kurum’un gündeminde ise Gazze vardı. Kurum, D-8 ülkeleriyle birlikte “COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı” adı altında ortak çalışma başlatılmasını önerdi.
Gazze’ye güneş enerjisiyle çalışan mobil su arıtma sistemleri, sağlık merkezleri, su altyapısı için bağımsız enerji üniteleri, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam üniteleri gönderilmesini gündeme taşıdı.
Türkiye’ye bir eleştiri de HİZ’den
COP31’e alternatif olarak Antalya’da düzenlenen Halkların İklim Zirvesi (HİZ) ise dün yayımladığı açıklamada, iklim finansmanı ve adil geçiş müzakereleri sürerken Türkiye ile Katar arasında 13 Kasım’da askeri işbirliğini geliştirme anlaşması imzalanmasını eleştirdi.
HİZ, askeri harcamaların azaltılması ve kamu kaynaklarının iklim kriziyle mücadeleye, afetlere hazırlığa ve ekolojik onarıma yönlendirilmesi çağrısında bulundu.
Antalya’daki bu alternatif zirve bugün sona eriyor. Son gün etkinliklerine katılmak isteyenler programın ayrıntılarına şuradan ulaşabilir.
🎥 Recap İklim video: COP31’de finansman tartışması: Krizin bedelini kim ödeyecek?
COP31’de iklim finansmanı müzakereleri sürerken Türkiye, İklim Uygulama Köprüsü’yle taahhütleri yatırıma dönüştürmeyi hedefliyor. Peki, iklim kriziyle mücadelenin maliyetini kim üstlenecek? Uzmanlar Antalya’daki finansman tartışmalarını videomuzda değerlendirdi.
COP31’den başka başlıklar:
Şahika Ercümen COP31’de denizler için 4 dakika 36 saniye su altında nefes tuttu
İklim krizinin dünyadaki izleri 21 ödüllü fotoğrafla “Down to Earth” sergisinde COP31’de gezilebiliyor
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
Instagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap
Bu bülten, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteğiyle hazırlanan Türkiye’nin iklim yönetişimi odaklı haber bülteni serisinin bir parçası olup, hiçbir şekilde Heinrich Böll Stiftung’un görüşlerini yansıtmaz.




