COP31’in planlanan kapanışına iki gün kala 21 müzakere başlığı hala sonuçlandırılamadı. Türkiye, ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları aşmak için bakanları “divan”a çağırdı ancak bu yeni uygulanan müzakere formatının ardından da uzlaşma müjdesi gelmedi. İkinci karar taslağı beklenirken zirvenin uzaması ihtimali de artık daha yüksek.
COP31’de neler oldu?
COP31 Başkanlığı hafta ortası değerlendirmesi yayımladı
“Eski COP’a yeni adet”: Murat Kurum bakanları “divan”a çağırdı
Zirvede gözler ikinci karar taslağında
Halkların İklim Zirvesi sona erdi
🎥 Recap İklim video: “COP31’de verilen sözler tutulacak mı?”
COP31 Başkanlığı’ndan hafta ortası uyarısı
COP31 Başkanlığı, zirvenin planlanan kapanışına yalnızca iki gün kalırken müzakerelerin durumuna ilişkin bir hafta ortası değerlendirmesi (Mid-Week Update) yayımladı. Başkanlık, 21 müzakere başlığının henüz sonuçlandırılamadığını duyurarak ülkelerden görüş ayrılıklarını gidermek için çalışmalarını hızlandırmalarını istedi.
Böylece Antalya’daki iklim zirvesi, son 48 saate şu anlaşmazlıklarla girdi:
Gelişmekte olan ülkelerin iklim kriziyle mücadele için ihtiyaç duyduğu finansmanın nasıl sağlanacağı.
Kömür, petrol ve doğal gazdan uzaklaşmanın karar metnine nasıl yansıtılacağı.
Türkiye’nin önerdiği, küresel elektrifikasyonu 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma hedefi “35’te 35”in kabul edilip edilmeyeceği.
Belém-Antalya Adil Geçiş Mekanizması’nın (BAM) nasıl işleyeceği. Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinde bu alanda çalışanların ve etkilenen toplulukların korunmasını desteklemesi amaçlanan mekanizmanın yapısı, finansmanı ve karar alma süreçleri henüz netleşmiş değil.
Diğer yandan başkanlığın açıklamasına göre bazı müzakere başlıklarında ise ilerleme kaydedilmiş durumda.
Yeşil İklim Fonu, Küresel Çevre Fonu, Kayıp ve Zarar Fonu, ulusal uyum planları ve karbon piyasalarına ilişkin görüşmelerde gelişme sağlandığı aktarıldı. Ancak bu ilerleme elbette söz konusu başlıkların tamamında da nihai uzlaşmaya varıldığı anlamına gelmiyor.




“Divan” da uzlaşmazlıklara çare olmadı
Müzakerelerdeki tıkanıklığı aşmak amacıyla Türkiye, COP tarihinde yeni bir toplantı formatını hayata geçirdi. Zirvenin başkanlığını yürüten Murat Kurum, dün ülke bakanlarını “Divan” adı verilen toplantıya çağırdı.
Görüşmelerin amacının, ülkelerin resmi oturumlarda çözemediği meseleleri daha küçük diplomatik gruplarda ele almak olduğu öğrenildi.
Türk devletlerinin yönetim geleneğinde yer alan divanlardan esinlenen ve basına kapalı gerçekleştirilen toplantıda, ülkeler arasındaki anlaşmazlıklara çözüm aranması hedeflendi.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, dört saat süren “divan”da Kurum, bakanlardan yalnızca kendi taleplerini sıralamalarını değil, diğer ülkelerin hangi önerilerine destek verebileceklerini de açıklamalarını istedi.
COP31’in en fazla görüş ayrılığı olan başlıklarından, gelişmekte olan ülkelerin finansman beklentisi meselesini de gündeme getiren Kurum, “Yeni bir taahhüt beklemiyoruz, yeni bir karar beklemiyoruz ama bu taahhütlerin gerçekleştirilebilmesi noktasındaki o anlamlı, kararlı sözü duymak istiyoruz” dedi.
Kurum, bakanların önerilerinin yeni karar metnine yansıtılacağını belirterek, “Burada dile getirilen hiçbir görüş bu salonda kalmayacak” ifadelerini kullandı.
Ancak toplantının ardından ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının sürdüğü ve müzakere ekiplerinin gece boyunca çalışmalarına devam ettiği de öğrenildi.
Gözler ikinci karar taslağında
Hafta başında yayımlanan ve ülkelerin üzerinde uzlaşmaya varamadığı ilk karar taslağı, birçok itiraz toplamıştı. Kurum ise hemen ardından, ikinci taslağın Çarşamba günü (dün) yayımlanacağını duyurmuştu.
Ancak Başkanlığın hafta ortası değerlendirmesinde, yeni taslağın bugüne kaldığı bilgisi de yer aldı. Zirvede gözler yeni taslağa çevrilmişken, COP Başkanlığı üzerinde uzlaşmaya varılan kararların kabulü için ilk kapanış genel kurul oturumlarına da start vermeyi planlıyor.
Zirveye liderlik eden Türkiye ve Avustralya süreci tamamlamak için gaza basmak istese de COP’un 20 Kasım’da planlanan kapanışının bir veya iki gün sarkma ihtimali uzlaşmazlıkların aşılamamasıyla giderek güçleniyor.
Diğer yandan dikkatler, COP31 Başkanı Kurum’un bugün saat 11.00’de düzenleyeceği basın toplantısında olacak.
“35’te 35” COP31 kararına yansıyacak mı?
Dünün en önemli gelişmelerinden biri de Türkiye’nin öncülük ettiği “35’te 35” hedefine destek açıklayan ülke sayısının 75’e ulaşması oldu. Ülkelerin yanı sıra 94 kurum ve kuruluşun da girişime destek verdiği belirtildi.
Ancak artan destek bu konuda müzakere salonlarındaki gerilimi düşürmeye yetmiyor. Doğal gaz ve petrol üreticisi ülkelerin hedefe doğrudan itirazları sürerken Danimarka, Lüksemburg ve Portekiz gibi ülkeler de elektrifikasyonun temiz enerji kaynaklarına dayanmasını, hedefin nihai karara girmesi için şart koşuyor.
Belediyelerden COP31’de finansman ve yetki talebi
Finansman tartışması, COP31’de hem küresel hem de Türkiye’yi ilgilendiren diğer bir boyutuyla, yerel ölçekte sürüyor.
Belediyeler iklim krizine karşı kendilerine sorumluluk verildiğini ancak bu sorumlulukları yerine getirmek için yeterli yetki, finansman ve karar alma gücüne sahip olmadıklarını söylüyor.
Zirvenin katılımcılarından Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) yerel yönetimlere iklim değişikliğiyle mücadelede verilen sorumlulukların yeterli yetki, veri ve finansman kaynaklarıyla desteklenmesini istiyor.
Birlik, zirve kapsamında Yeşil Bölge’de 13, Mavi Bölge’de dört oturum ile iklim finansmanının yanı sıra adil geçiş, afetlere dirençli kentler ve yerel iklim eylemi gibi konuları da gündeme taşımaya devam ediyor.
Bu kapsamda COP31, son olarak “Kadın Dostu Kentler ve Sosyal Politika” panelinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ile Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak’ı aynı sahnede buluşturdu.
Halkların İklim Zirvesi sona erdi: Fosil yakıtlardan bağlayıcı çıkış talebi
COP31’e paralel ve bağımsız olarak Antalya’da düzenlenen Halkların İklim Zirvesi (HİZ), 14 Kasım’daki Küresel Eylem Günü yürüyüşüyle başlayan beş günlük programını 18 Kasım’da tamamladı.
“Yaşamı Savunuyoruz, Dünyayı Yeniden Kuruyoruz” başlıklı sonuç bildirgesinde fosil yakıtlardan hızlı, adil ve bağlayıcı bir çıkış talep edilirken Akkuyu ve Sinop dahil nükleer enerji yatırımlarının durdurulması istendi.
Gelişmiş ülkeler iklim finansmanı yükümlülüklerini yerine getirmemekle eleştirilirken finansmanın yeni borçlar yerine kamu kaynaklı hibelerle sağlanması gerektiği vurgulandı. Bildirgede ayrıca “ekokırımın” suç olarak tanınması, kadınların ve yerel toplulukların iklim kararlarına katılması ve askeri harcamaların iklim adaletine yönlendirilmesi istendi.
🎥 Recap İklim video: “COP31’de verilen sözler tutulacak mı?”
Zirveyi yerinde takip eden YENİ Parti Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, adil dönüşümün önündeki engelleri, Türkiye’nin elektrifikasyon hedefini ve iklim finansmanında gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya kaldığı sorunları videomuzda anlattı.
COP31’den başka başlıklar
COP31 başladığından beri Türkiye’de elektrik için ne kadar kömür yakıldı? Bu site sayıyor
Climate Analytics raporu: Elektrifikasyon gerekli, ama tek başına yeterli değil
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
Instagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap
Bu bülten, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteğiyle hazırlanan Türkiye’nin iklim yönetişimi odaklı haber bülteni serisinin bir parçası olup, hiçbir şekilde Heinrich Böll Stiftung’un görüşlerini yansıtmaz.



