Antalya’daki COP31 Zirvesi’nde ikinci hafta, ilk haftadan kalan anlaşmazlıkları çözme görevi verilen bakanların yoğun müzakereleriyle başladı.
Ülkeler arasında uzlaşma arayışı sürerken COP31 Başkanlığı, zirvenin sonunda kabul edilmesi hedeflenen ortak kararın ilk taslağını yayımladı. Ancak taslak metin, Arap Grubu, Rusya ve Çin’in de aralarında bulunduğu ülkelerin itirazlarıyla karşı karşıya.
COP31’de neler oldu?
Zirvenin ilk karar taslağı çıktı
Bowen müzakereleri yapıcı bulduğunu açıkladı
İklim uyum finansmanı için 120 milyar dolar önerisi tepki çekti
İlk karar taslağı yayımlandı, itirazlar sürüyor
COP31 Başkanlığı, ülkeler tarafından zirve sonunda oy birliğiyle kabul edilmesi halinde resmi kararlar halini alacak metnin ilk taslağını yayımladı. 144 paragraflık taslak, iklim kriziyle mücadelede atılacak adımlara ilişkin müzakerelerde uzlaşma aranan konuları sıralıyor.
Taslağın yayımlanması, uzlaşma sağlandığı anlamı taşımıyor. COP31 Başkanlığı da açıklamasında, taslağın ülkelerin farklı görüşlerini bir araya getirmek amacıyla hazırlandığını, bazı öneriler desteklenirken bazılarının açıkça reddedildiğini belirtti.
Anlaşmazlıklar ise yalnızca kararın içeriğiyle sınırlı değil. Bazı ülkeler kapsamlı bir ortak karar hazırlanmasına da karşı çıkıyor.
İkinci bir taslak metnin hafta ortasında yayımlanması planlanıyor.
COP31’de nihai kararların ise 20 Kasım Cuma günü kabul edilmesi hedefleniyor. Ancak ülkelerin anlaşmazlıkları, müzakerelerin planlanan tarihte tamamlanmasını zorlaştıracak gibi görünüyor. Zaten nihai kararların gecikmeyle açıklanması da artık bir COP geleneği.

Peki COP31’de kim, neye karşı?
Arap Grubu: Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik yeni taahhütlere ve Türkiye’nin yüzde 35 elektrifikasyon hedefine karşı. Suudi Arabistan ayrıca Brezilya’nın hazırladığı fosil yakıtlardan çıkış yol haritasının karar metnine alınmasına da itiraz ediyor.
Rusya: Kapsamlı bir ortak karar hazırlanmasına karşı.
Benzer Görüşteki Gelişmekte Olan Ülkeler (LMDC): Çin’in de yer aldığı grup, çatı kararın kapsamının genişletilmesine ve mevcut anlaşmaların ötesine geçen yeni sektörel hedeflere karşı. Bu ülkelerin talebi, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı yükümlülüklerinin önceliklendirilmesi.
Afrika Grubu, Küba, Azerbaycan, Malezya: Önceki zirvelerde üzerinde uzlaşılmış ifadeleri temel alan ve mevcut müzakere süreçlerini tekrarlamayan bir karar metni istiyor.
Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Norveç, İsviçre ve küçük ada devletleri: Kararda, 1,5 derece hedefi, iklim krizine ilişkin bilimsel bulgular ve iklim finansmanına erişim konularında daha güçlü ifadeler talep ediyor.
Uzlaşılamayan hangi öneriler taslakta yer aldı?
Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın hızlandırılması ve aşamalı olarak bunların terk edilmesi.
Elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması.
Küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşmasının yaratacağı riskler kabul edilerek, sıcaklık artışının yeniden bu sınırın altına indirilmesi.
Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere sağladığı uyum finansmanının 2035’e kadar en az 120 milyar dolara çıkarılması.
Chris Bowen halen iyimser
Tüm bu anlaşmazlıklara rağmen müzakereleri “yapıcı” olarak değerlendiren isim, COP31 Müzakereler Başkanlığı’nı yürüten Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen.
Bowen, düzenlediği basın toplantısında, 160’tan fazla ülke adına 45 görüş metni sunulduğunu, toplam 500 sayfayı aşan öneriler değerlendirilerek 144 paragraflık ilk karar taslağı hazırlandığını anlattı.
Müzakerecilerin şimdiye kadar 48 başlıkta anlaşmaya vardığını söyleyen Bowen, “Taraflar işbirliği ve karşılıklı saygı ruhuyla hareket ediyor. Bu yapıcı yaklaşım tüm taraflarda gözlemleniyor” dedi.



İklim finansmanında hesap kapanmadı
Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere sağlaması öngörülen yıllık uyum finansmanı olan 120 milyar dolar da yetersiz bulundu. Rakam, ihtiyaç duyulan finansmanın oldukça altında kaldığı şeklinde eleştiriliyor.
Afrika heyeti, taslaktaki bütçeyi “ihtiyacın yalnızca yüzde 30’u” olarak değerlendirdi.
BM Çevre Programı’nın da (UNEP) tahminlerine göre; gelişmekte olan ülkelerin yıllık uyum finansmanı ihtiyacı 400 milyar doları aşabilir.
Üstelik gelişmiş ülkeler 120 milyar dolarlık hedef üzerinde bile henüz uzlaşmış değil. Müzakerelerde 100 milyar dolarlık daha düşük bir hedef de gündemde.
Elektrifikasyon için 19 kuruluş bir arada
Türkiye’de enerji, sanayi, ulaştırma, binalar, finans ve iklim alanlarında çalışan 19 kuruluş, Türkiye’nin elektrifikasyon hedefine destek vermek amacıyla Electrify Türkiye çatısı altında buluştu.
Yenilenebilir enerjiye dayalı elektrifikasyonu hızlandırmak için somut katkı sunacaklarını belirten kuruluşlar, COP31 Başkanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere tüm tarafları diyaloğa davet etti.
Yapay zekaya sıra gelmedi
Zirvede yapay zekanın iklim kriziyle ilişkisi de gündeme taşındı. Ancak diğer başlıklarda uzlaşmakta zorlanan ülkeler için yapay zekaya pek sıra gelmişe benzemiyor.
Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ile BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından hazırlanan “2026 Antalya Yapay Zeka Taahhüdü” dün duyuruldu. Taahhüt, yapay zekanın enerji ve su tüketimini azaltmayı, veri merkezlerinde temiz enerji kullanımını artırmayı ve teknolojinin çevresel etkilerinin düzenli olarak raporlanmasını hedefliyor. Hukuken bağlayıcı olmayan ve gönüllülük esasına dayanan taahhüde, zirveye katılan yaklaşık 200 ülkeden yalnızca dokuzu imza attı.
COP31’den başka başlıklar:
Uganda ve Tanzanyalı halk, Fransa pavilyonundaki etkinliği protesto ederek terk etti
COP31’e katılım rekora koşuyor
Uluslararası İklim Eylem Ağı (CAN), “COP’un ilk haftası boşa gitti” dedi
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
Instagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap
Bu bülten, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteğiyle hazırlanan Türkiye’nin iklim yönetişimi odaklı haber bülteni serisinin bir parçası olup, hiçbir şekilde Heinrich Böll Stiftung’un görüşlerini yansıtmaz.



