Çerçeve yasa Meclis’ten geçti; gözler uygulama aşamasına çevrildi. İçişleri Bakanlığı 81 il valiliğiyle yol haritasının belirleneceği zirve yapacak.
Anayasa Mahkemesi, evlenen kadının nüfus kaydının kocanın hanesine taşınmasına ilişkin düzenlemeyi iptal etmedi, kadın örgütleri tepkili.
Meclis tatile girdi ancak Ankara’nın gündemi yoğun! Öne çıkanlar özet bülteninde:
Bugünkü sayımızda:
Çerçeve yasada uygulama aşaması merak ediliyor
AK Parti Sözcüsü Çelik: “Bu bir Türkiye modeli”
YENİ Parti milletvekillerinden Özel’e destek bildirisi
Tepki çeken AYM kararı: Evlenen kadınların nüfus kaydı tartışması
Dijital konaklama rezervasyonlarına yeni kural
🔵 Recap veri: Çerçeve yasanın oy dağılımı
🔴 Bülten Özel: YENİ Parti’yle ilgili ne konuşuluyor?
Çerçeve yasada uygulama aşaması merak ediliyor
Meclis’ten 467 milletvekilinin oyuyla geçen çerçeve yasada, uygulama aşaması nasıl olacak?
Genel Kurul’da; içeriğinde herhangi bir değişikliğe gidilmeden kabul edilen 12 maddelik çerçeve yasa, şartlı yürürlüğe konacak. PKK’nın silah bıraktığının tespit ve teyidine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlülük süresi başlayacak. Altı ayla sınırlı olan süre içerisinde başvuru yapmayanlar kanundan yararlanamayacak.
“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanunu” kapsamında, örgüt faaliyeti suçlarında; 15 yılın altındakilerde 5 yıl, 15 yılın üzerindekilerde 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor. Siyaset yapma hakkı bakımdan hak yoksunluklarının kaldırılması için cezası 5 yıl ertelenenlerde 2 yıl, 10 yıl ertelenenlerde 3 yıl geçmesi gerekiyor.
“Yargılama yetkili” kurul
Kanunun uygulanmasını takip etmek ve koordinasyonu sağlamak amacıyla ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri’nden oluşan bir kurul oluşturulacak.
Bu 8 kişilik “Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu”, gerekli görülmesi halinde adli, idari ve yasal düzenleme taleplerinde bulunabilecek. Kurul, ayrıca erteleme kararlarını dönemsel olarak değerlendirecek. Soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluklarının kaldırılmasını ilgili sulh ceza hakimliği veya mahkemeden talep edebilecek.
Yürütme organı temsilcilerinden oluşan Kurul’un, adli ve yasal değerlendirme yetkisi olması ise “yürütme ve yasamanın yetkilerini aşarak yargı görevi yapacak olması” ile eleştiriliyor.
“Genel affa dönüşebilir”
Ceza hukukçusu Prof. Dr. İzzet Özgenç, “Teklifle oluşturulması düşünülen kurulun talebi üzerine ‘infaz hakimi’, PKK mensubu hükümlülerin denetim süresi dolmadan seçilme veya atama yoluyla kamu görevi üstlenebilmelerine karar verebilecek. Bu suretle özel af uygulaması, kapsama giren bazı hükümlüler bakımından denetim süresi henüz dolmadan genel affa dönüşebilecektir” yorumunu paylaştı.
İçişleri Bakanlığı’ndan çerçeve yasa zirvesi
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, çerçeve yasanın kabul edilmesi üzerine 81 ilin valisi, emniyet müdürü ve jandarma komutanını, video konferans sistemiyle toplantıya çağırdı. Bugün yapılacak toplantıya, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da katılacak.
Süreç içerisinde uygulanacak yol haritası kapsamında; toplumsal entegrasyon, rehabilitasyon ve kamu düzeninin etkin bir şekilde ilerlemesi konuları görüşülecek.
Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da yasanın kabulünün ardından Meclis Başkanı Kurtulmuş ile görüştü.
AK Parti Sözcüsü Çelik: “Bu bir Türkiye modeli”
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, çerçeve yasanın 467 kabul oyuyla Meclis’ten geçmesinin tarihi bir mesaj verdiğini ifade ederken, “PKK/KCK’nın silah bırakmasının önünü açan yasal zemin oluşmuş oldu. Türkiye’nin üçüncü göz olmadan şeffaf bir süreç yürütmesi kıymetlidir. Bu bir yöntem olarak Türkiye modelidir” dedi.
Çelik, genel merkezdeki basın toplantısında, “Bundan sonrasında terör örgütü tasfiye olur ve silahlarını bırakırsa, süreç tamamlanırsa bu bölge ülkeler için de bir yöntem olarak bir adres olacaktır. Bu mesaj hem Irak’ta hem Suriye’de hem İran’da yankılanacaktır. Bu, terörsüz bölgeyi arzulayan bütün kardeş halklar için bir yankı oluşturacaktır” diye konuştu.
“Toplumsal desteği” artırma çalışmaları
AK Parti, DEM Parti ve MHP’nin ise yasaya toplumsal desteği artırmak üzere saha çalışmaları yapacağı belirtildi.
AK Parti’de MKYK üyelerine görevlendirme yapılacağı, DEM Parti’de vekillerce bölgelerde çalışılacağı, MHP’nin de kongreleri üzerinden tabana süreci anlatacağı kaydedildi.
YENİ Parti milletvekillerinden Özel’e destek bildirisi
Parlamentoda 91 sandalyesi olan YENİ Parti’nin 54 milletvekili çerçeve yasaya “hayır” oyu kullandı. Yasaya en fazla “hayır” oyu çıkan parti YENİ Parti oldu.
YENİ Parti’nin “hayır” oyları tartışılırken milletvekilleri Genel Başkan Özgür Özel’e destek bildirisi yayınladı.
Genel Kurul’daki oylamaya atıfta bulunulan bildiride, “Sayın Özgür Özel, eski siyasal alışkanlıkların ötesinde yeni nesil bir demokratik anlayışı ortaya koyarak mücadelesini sürdürüyor. Bu anlayış, lider sultasının değil, ortak aklın, tekçiliğin değil çoğulculuğun, dayatmanın değil istişarenin önemini TBMM’de yapılan oylamada kendisini gösterdi. 86 milyon yurttaşımızın sesini duyduk. Toplumun her kesiminin sesi olduk” denildi.
Özel’in demokratik siyasetin alanını genişletmek ve toplumun farklı kesimlerini ortak bir gelecek hedefinde buluşturmak konusunda kararlı bir liderlik ortaya koyduğunu ifade eden milletvekilleri, “Yeni Parti Milletvekili Grubu olarak eksiksiz birlikteliğimizi ortaya koyuyor bu metinle bir kez daha ifade ediyoruz ki, sımsıkı ve kolkola Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel’in arkasındayız” dedi.
“Hayır” oyu veren milletvekilleri de bildiriyi sosyal medyaları üzerinden paylaştı.
YENİ Parti’ye üyelikler başladı
Bu arada, 24 Temmuz’da kurulan YENİ Parti için online üyelik işlemi başladı.
YENİ Parti Adana Milletvekili Burhanettin Bulut, partiye online üyelik çağrısında bulunarak, resmi siteyi de paylaştı.
Evlenen kadınların nüfus kaydı ne olacak?
Anayasa Mahkemesi (AYM), evlenen kadının nüfus kaydının eşinin hanesine taşınmasını öngören düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.
AYM, Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün iptali istemini reddetti. AYM’nin konuya ilişkin kararı Resmi Gazete’de yayımlandı.
Gerekçesinde, kadının nüfus kaydının kocasının hanesine taşınmasının somut bir menfaatine veya hukuki statüsüne doğrudan ve belirleyici bir etkisinin bulunmadığını belirten AYM, düzenlemenin eşitlik ilkesine ve Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti.
“Eşitlik ilkesine aykırı”
Eşitlik için Kadın Platformu (EŞİK) “soyadımızdan, kütüğümüzden, kimliğimizden vazgeçmiyoruz” diyerek karara tepki gösterdi.
AYM’nin alenen kadınlara, kadın haklarına ve eşitlik ilkesine aykırı davrandığı kaydedilen açıklamada, “Bağımsız ve tarafsız olması gereken yargıda, iç hukuktaki en son hak arama yolu olan AYM’nin, Anayasa’yı görmezden gelmesi kabul edilemez” denildi.
Türkiye’de evlenen kadınların nüfus kaydı, kamuoyundaki adıyla “kütüğü”, eşinin hanesine taşınıyor.
Dijital konaklama rezervasyonlarına yeni kural
TBMM tatile girmeden önce AK Parti tarafından Meclis’e sunulan kanun teklifiyle yabancı dijital konaklama ve rezervasyon platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine yönelik yeni kurallar getirilmesi öngörülüyor.
Teklife göre yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de temsilci açmaları ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması zorunlu olacak. Platformların denetimleri artacak ve tersi durumda faaliyetleri engellenecek.
Vergi mükellefiyeti ve uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin yetkili kılınması gibi kritik düzenlemeler öngörülen teklifte; işletmelerin alacağı izin belgesi ücreti ise 5 milyon TL olarak belirleniyor.
Teklifin, Airbnb, Booking, Agoda, Trivago, Skyscanner (Hotels) ve Cozycozy gibi platformları kapsadığı belirtildi.
🔴 Bülten Özel: YENİ Parti’yle ilgili ne konuşuluyor?
Kulislerde, çerçeve yasa gündemi nedeniyle YENİ Parti’ye kuruluşunun ilk haftasında beklendiği gibi yoğun bir parti üyeliği başvurusu olmayabileceği konuşuluyor.
Yargıtay’ın e-Devlet sisteminde gerekli online bağlantı onay sürecinde gecikme yaşanmasının ardından YENİ Parti üyeliği sistemi açıldı. Ancak zamanlaması, TBMM’deki çerçeve yasa oylamasıyla denk gelmesi akımından “manidar” bulundu. Çerçeve yasa oylaması gerekçesiyle bağışlarda da azalma olabileceği de gündemde.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in çerçeve yasa oylamasında; milletvekillerince seçim bölgelerinde gösterilecek tepkiyi dikkate aldığı ve aynı ilin milletvekillerince aynı yönde oy kullanılması durumunu da önemsediği aktarıldı. Bu nedenle Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeleri Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Muğla Milletvekili Gizem Özcan ve Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin’in tutumuna karşı çıkmadığı öğrenildi. Genel Başkan Yardımcısı Özgür Ceylan’ın MYK üyesi olarak “evet” oyu verecek olması nedeniyle diğer Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan’ın da “evet” oyu kullandığı öğrenildi.
YENİ Parti’de 54 milletvekili çerçeve yasanın Genel Kurul oylamasında “hayır” oyu kullanmıştı.
Öte yandan CHP’de ise çerçeve yasanın Genel Kurul oylamasına katılmayan milletvekillerinin, mahmeke kararıyla genel başkanlığa getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’na “kurultay” baskısı yapması da gündemde.
🔵 Recap veri: Çerçeve yasanın oy dağılımı
Gözden Kaçmasın:
Demirtaş düğümü: “Kararı istinaf verecek” (DWTürkçe)
CHP’de çerçeve yasa istifası (Sözcü)
Şile Belediyesi iddianamesi: Belediye Başkanına 92 yıla kadar hapis istemi (Evrensel)
Doruk maden işçilerine Bakanlık önünde gözaltı (BirGün)
Vize şirketlerine operasyon (X)
Stüdyo recap, Türkiye siyaset gündeminden haberler sunarken aynı zamanda Türkiye’de haber yayıncılığını ve gazetecileri desteklemek ve birlikte üretmek amaçlarıyla kurulan bağımsız haber kaynağıdır.
Okuduğunuz bu bülten Türkiye siyasetine ilişkin tüm konuları günlük olarak okuyucularına aktarmayı amaçlar.
Bu bültenin içeriği, tamamıyla Stüdyo recap’in sorumluluğundadır.
Yıldız Yazıcıoğlu, Parlamento Muhabiri, @journalofyy
Hilmi Hacaloğlu, Politika Muhabiri, @hilmihacaloglu
Gözde Ocak, Editör, @gozde__ocak
Demet Şöhret, Dijital iletişim Uzmanı, @demet_so