PKK’nın silah bırakma sürecinin yasal zeminini oluşturacak çerçeve yasa teklifi, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
“Tarihi adım” denilen kanun teklifi, ne getiriyor, kimleri kapsıyor, süreç nasıl işleyecek, muhalefetin tutumu ne? Hepsi için özet bültenin burada:
Bugünkü sayımızda:
Çerçeve yasa TBMM Başkanlığı’na sunuldu
Teklifte ne var, ne yok?
Bahçeli: “Demirtaş evine, Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır”
DEM Parti: “Eksikliklere rağmen savunacağız”
YENİ Parti Lideri Özel: “Usul ve üslup yanlış”
İYİ Parti’den iade dilekçesi
🔴 Bülten özel: YENİ Parti hukukçuları topladı; teklife ilişkin tutum belirlenecek
🔵 recap video: Çerçeve yasa Meclis’te
Çerçeve yasa Meclis Başkanlığı’na sunuldu
Çözüm sürecine yönelik çerçeve yasa; “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
AK Parti’yle birlikte kanun teklifini MHP, DEM Parti, CHP, HÜDA PAR ve Yeni Yol Grubu’ndan milletvekilleri imzaladı. Bağımsızlarla birlikte teklif, 360 milletvekilinin imzasıyla Meclis Başkanlığı’na sunuldu. YENİ Parti ise değerlendirme aşamasında.
Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medya hesabından, “Türkiye’yi terör tehdidinden kalıcı olarak kurtarmayı, milli birlik ve beraberliğimizi perçinlemeyi, ülkemizde ve bölgemizde huzur iklimini güçlendirmeyi hedefleyen bu adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum” dedi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da “İnanıyoruz ki bu adım; siyasi ve fikri iklimin değişmesiyle, demokrasimizin güçlenmesini, güven ve kardeşliğin pekişmesini sağlayarak yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır” diye konuştu.
Teklifin 7 Ağustos Cuma günü Adalet Komisyonu’nda, 9 Ağustos Pazar günü de Genel Kurul’da görüşülmesi bekleniyor.
Teklif ne getiriyor?
Yürürlük maddeleri dahil toplam 12 maddeden oluşan kanun şartlı yürürlüğe konulacak. PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bunun teyidine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmî Gazete’de yayımlanması esas olacak.
15 yılın altındaki suçlara 5, üzerindeki suçlara 10 yıl erteleme
MGK kararı şartıyla yürürlük süresi başlayacak kanunda, PKK/KCK terör örgütünü kurma, yönetme, üye olma veya yardım etme ile propaganda suçu ve terörün finansmanına ilişkin suçlar ile ilgili 15 yılın altındakilerde 5 yıl, 15 yılın üzerindekilerde ise 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor. Altı ay içerisinde başvuru yapmayanlar ise kanundan yararlanamayacak.
Erteleme süresi suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme sürelerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek. Erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde ise erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek.
Siyaset yolu için 2 veya 3 yıl süre şartı
Kanunla, kurul tarafından verilen karar ve ilgili merciye iletilecek taleple; ceza ve davası ertelenenlere siyaset yolu açılabilecek. Ancak siyasete katılımda süre şartı olacak; ceza infazı erteleme süresi 5 yıl olarak verilenler için erteleme kararı itibariyle 2 yıl, ertelemesi 10 yıl olarak verilenler için 3 yıl geçmiş olması gerekecek.
Takip ve uygulama
Kanunun uygulanma takibini, Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın başkanlığında; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve MGK Genel Sekreteri’den oluşan kurul yapacak. Kurulun koordinasyonunu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği sağlayacak.
Ayrıca TBMM’de 17 üyeli bir izleme komisyonu oluşturulacak. DEM Parti, grup toplantısında Meclis’te “Barış İzleme Kurulu” oluşturulmasını önermişti.
“Öcalan için statüye ihtiyaç yok, İmralı’ya ziyaretler yapılabilir”
Teklifte, “örgüt faaliyeti çerçevesinde kasten adam öldürme suçu” ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ise hariç tutuluyor. Bununla, PKK lideri Abdullah Öcalan ve bazı PKK kurucuları kanun kapsamı dışında bırakılıyor.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, MHP heyetiyle birlikte düzenledikleri basın toplantısında, Öcalan’ın durumuyla ilgili, “Bunlar idari düzenlemelerle yapılacak işler. Bütün ceza infaz kurumlarının yönetimi Adalet Bakanlığı’na ait. İmralı’da akademisyen ziyaretleri, gazeteci ziyaretleri, bunlar gayet idari düzenleme içinde yapılabilir; bunun için bir yasal düzenlemeye ihtiyaç yok, statüye de ihtiyaç yok” dedi.
Bundan sonra hangi yasal adımlar atılacak?
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise yasayı takiben Siyasi Partiler Kanunu, Seçim Kanunu ve infaz hukukunda değişiklikler yapılmasını öngördüklerini söyledi.
Demirtaş serbest kalabilir mi?
Kanun teklifi, tutuklu eski HDP Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ve diğer siyasiler için “serbest kalabilirler mi” sorusunu gündeme getirdi.
Demirtaş hakkındaki yargılamaların, yasa teklifinde belirlenen 1 Haziran 2005 tarihinden sonra olması ve ceza ertelemelerinin Avrupa’daki ve cezaevindeki siyasetçileri dev içermesi bakımından Demirtaş’ın serbest kalabileceği ifade ediliyor. Ancak Kobane davasındaki “Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozma” suçunun, yasa kapsamında olmamasının belirsizlik yarattığı da kaydediliyor.
MHP, AİHM ve AYM kararlarına işaret etti
MHP’li Feti Yıldız, Stüdyo recap’in sorusu üzerine Demirtaş’la ilgili halihazırda var olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına işaret ederek, “Bekleyin. Zaten Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarına uyulması konusu raporda da var” dedi.
Bahçeli: “Demirtaş evine, Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır”
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de, Demirtaş için “evine kavuşmalı” dedi. Millet Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni Sinan Burhan, Bahçeli ile görüşmesinin notlarını aktardı.
Bahçeli, “Selahattin Demirtaş’ı ziyaret etmedim. Ancak avukatları vasıtasıyla düzenli olarak görüşür, halini hatırını sorarım. O da bana selamlarını iletir. İyi bir hukukumuz var. Ben yine aynı şeyi söylüyorum. Selahattin Demirtaş evine, Ahmetler görevine, Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır. Türkiye huzur bulmalıdır” dedi.
DEM Parti: “Eksikliklere rağmen savunacağız”
DEM Parti, Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan ve tüm grup yönetimiyle birlikte çerçeve yasa teklifini imzaladı.
Hatimoğulları ve Bakırhan, yasanın son durak değil bir başlangıç olduğunu ifade ederek, “Yasanın eksikliklerini ifade ettiğimiz gibi önemini de biliyoruz ve önemini de savunacağız. Yasaya dönük eleştirilerimiz vardı, yasanın eksiklikleri vardı. Bütün bunlara rağmen bu ilk adımı büyüteceğiz, toplumsallaştıracağız. Bunun yanında başta Meclis’te olmak üzere, çatışmanın yeniden üretilmesini engelleyen her demokratik adımı, sözü, pratiği ve eylemi de sonuna kadar savunacağız ve destekleyeceğiz” dedi.
YENİ Parti Lideri Özel: “Usul ve üslup yanlış”
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, çerçeve yasa teklifine ilişkin, genel yaklaşımlarında bir değişiklik olmadığını ancak usul ve üslup açısından “yanlış” bulduklarını söyledi.
Özel, Yetkin Report’a değerlendirmesinde, teklif hazırlanırken ortak bir çalışma yürütülmemesine tepki göstererek, “Elbette milletvekilleri, parti grupları Meclis Komisyonu’nda metne katkı sağlayabilirler, eleştirilerini söyleyebilirler. Ancak teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza alıp diğer siyasi partiye yolladıktan yarım saat sonra Meclis Başkanlığı’na teslim etmek meselenin ruhuna aykırı” dedi.
Demokratikleşme vurgusu
Özel, yasa teklifini, süreç komisyon raporunu hatırlatarak “demokratikleşme” başlığı üzerinden eleştirdi; PKK’nın silah bırakıp kendisini feshettiğinin teyit edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasından belediyelere kayyum atanmasının son bulmasına dek rapordaki 7’nci maddenin gündeme alınmasının “Kürtlerle Türklerin ortak geleceği” bakımından gerekli olduğunu kaydetti.
Özel ve Ağbaba hakkında fezleke
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile Malatya Milletvekili Veli Ağbaba hakkında “zincirleme şekilde rüşvet almak” iddiasıyla fezleke düzenlendi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, iki isim hakkında dokunulmazlığın kaldırılması talebiyle düzenlenen fezlekelerin Adalet Bakanlığı’na gönderildiğini duyurdu.
YENİ Parti Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, fezlekelerin içeriğine ilişkin yapılan yayınların, Anayasa ve Meclis İçtüzüğü’ne aykırı olduğunu belirterek Meclis’in konuya ilişkin tavır sergilemesini istedi. Başarır, “Masumiyet karinesini, Anayasa’yı ve İçtüzüğü bir kez bir kenara bırakırsak bu işin önünü alamayız” dedi.
İYİ Parti’den iade dilekçesi
İYİ Parti, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin, “Anayasa, TBMM İçtüzüğü, Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun bakımından taşıdığı usul ve şekil aykırılıkları nedeniyle” işleme alınmayarak teklif sahiplerine iadesi talep etti.
Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu, partisinin grup toplantısında, “Çerçeve yasa olarak adlandırılan ihanet belgesini asla kabul etmeyeceğiz. İmralı ve sarayın ve de Balgat’ın ortaklaşarak Meclise getirmeye çalıştığı yasanın hesabını Genel Kurul’da da meydanlarda da tek tek soracağız” diye konuştu.
242 isimden ‘teklife hayır’ açıklaması
Aralarında eski bakan, büyükelçi, asker ve milletvekillerinin de bulunduğu 242 isim, yaptıkları ortak açıklama ile teklife ‘hayır’ tepkisini gösterdi. Açıklamada, “Bölücübaşının muhatap alınması şu veya bu şekilde bölücü terör mensuplarının affedilmesi hiçbir devlet kuruluşuna, hiçbir partiye ve gruba onur ve itibar kazandırmaz” denildi.
🔴 Bülten özel: YENİ Parti teklife ilişkin tutum belirleyecek
Stüdyo recap’ın edindiği bilgilere göre YENİ Parti, Grup Başkanvekili Murat Emir’in koordinasyonunda, hukukçu milletvekilleri ve ceza hukuku uzmanlarıyla toplantı yaptı.
Türkiye Barolar Birliği ev sahipliğindeki çalıştay niteliğindeki toplantıda, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin madde madde değerlendirme notu hazırlandı.
Toplantıya, TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri de katıldı.
Prof. Dr. İzzet Özgenç ile Timuçin Köprülü gibi akademisyenlerle hukuki ve teknik değerlendirmenin ardından bugün ise YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in katılımıyla siyasi değerlendirme yapılacağı bildirildi.
Özel, TBMM’de grup yönetimi ve komisyon üyesi milletvekilleriyle YENİ Parti’nin çerçeve yasa tutumunu belirleyerek kamuoyuna açıklayacak.
🔵 recap video:
Gözden Kaçmasın:
CHP Parti Sözcüsü Sarı: “Önceliklerimiz bu taslakta karşılanmıştır” (ANKA)
İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne operasyon: Ağbaba’nın ağabeyi gözaltında (BirGün)
Er gaziler ile şehit yakınlarından Meclis’te protesto (Nefes)
YENİ Parti Manisa İl Başkanı gözaltına alındı (T24)
Stüdyo recap, Türkiye siyaset gündeminden haberler sunarken aynı zamanda Türkiye’de haber yayıncılığını ve gazetecileri desteklemek ve birlikte üretmek amaçlarıyla kurulan bağımsız haber kaynağıdır.
Okuduğunuz bu bülten Türkiye siyasetine ilişkin tüm konuları günlük olarak okuyucularına aktarmayı amaçlar.
Bu bültenin içeriği, tamamıyla Stüdyo recap’in sorumluluğundadır.
Yıldız Yazıcıoğlu, Parlamento Muhabiri, @journalofyy
Hilmi Hacaloğlu, Politika Muhabiri, @hilmihacaloglu
Gözde Ocak, Editör, @gozde__ocak
Demet Şöhret, Dijital iletişim Uzmanı, @demet_so