Bahçeli kapıyı araladı: 'Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü'
Sürecin dünü, bugünü ve ihtimaller...
Türkiye’nin toplumsal barış için çözüm aradığı son süreç “duraksama” aşamasında. Öte yandan mayıs ayında süreçte hareketlilik olacağına dair kulisler hareketli. Mayıs ayının ilk adımını Öcalan’ın statüsüne dair son açıklamasıyla Bahçeli attı. Öcalan’ın statüsünü netleştirmek için “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü” konumunu önerdi.
Gelin, sürecin dününü hatırlayalım ve bugününe, ihtimallere, kulislere bakalım.
Süreç; Meclis’in 1 Ekim 2024’te yasama yılı açılışında; Cumhurbaşkanı ve AK Parti Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın “iç cephe” çağrısı ve MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin DEM Partililerle tokalaşmasıyla başladı. Ardından PKK Lideri Abdullah Öcalan, İmralı Cezaevi’nden 27 Şubat’ta ilettiği mesajıyla örgütünü feshetme kararını açıkladı. Çözüm arayışında siyasi uzlaşma ve kamuoyu desteği sağlanması amacıyla geçtiğimiz yıl Ağustos itibariyle de TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un inisiyatifiyle çalışmaya başladı. Süreç Komisyonu 18 Şubat 2025’te ortak raporunu yayımladı.
Mevcut durumda muhalefet cephesi, Kürt sorununun çözümü ve demokratikleşme konusunda ortak raporun önerdiği somut adımların atılmasını bekliyor. Ancak ne rapordaki “geçici ve müstakil yasa” konusunda bir ilerleme var ne de kayyum uygulamasının sona ermesi benzeri demokratikleşme önerileri konusunda adım atıldı.
AK Parti üst düzey yönetimi, rapordaki “kritik eşik” aşaması gerçekleşmediği gerekçesiyle yasal adımların atılmadığını söylüyor. AK Parti’nin sıkça işaret ettiği “kritik eşik”, ortak raporda “Süreçte en kritik eşik, PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesidir” olarak ifade ediliyor.
DEM Parti başta olmak üzere muhalefet cephesi ise silah bırakılması için Türkiye’ye dönüş koşullarını içerek yasal düzenleme ihtiyacını vurguluyor.
Muhalefet cephesi, mevcut durumu “duraksama aşaması” olarak yorumluyor.
Bu duraksamayı aşmak için en net çağrı 23 Nisan günü TBMM’nin 106’ncı kuruluş yıldönümündeki konuşmasıyla DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan’dan geldi. Bakırhan, locada dinleyici konumundaki Cumhurbaşkanı Erdoğan’a “Sayın Cumhurbaşkanı, barış şimdi ona vurulacak mührü bekliyor. İktidar olarak sorumluluk sizdedir. Süleyman sizsiniz, mühür sizdedir. Anaların barış duası sizinledir. Millet hazırdır. Türkiye hazırdır. Tarih hazırdır. Şimdi barışın tam zamanıdır” diye seslendi.
Süreçte adım beklentisi tavan yaptı
Süreçte durum böylesine durgunken, nisan ayındaki bazı açıklamalar ve kulisler gözleri mayıs ayına çevirdi.
Devlet Bahçeli, Bahçeli, 23 Nisan resepsiyonunda “Anadolu huzura, Öcalan umuda, Ahmet’ler makama, Demirtaş yuvasına dönünceye kadar kararımız nettir” açıklamasının sorulması üzerine “Bizim bir özelliğimiz var; sözümüz sözdür” dedi.
29 Nisan günü Erdoğan, “Sürece dair karamsar senaryolar yazanlar, açık söylüyorum, gerçeklerle değil tamamen vehimleriyle hareket etmektedir. Yapılması gerekenler bellidir ve süreç olması gerektiği şekilde ilerlemektedir” mesajını verdi.
Hemen ertesinde 30 Nisan günü Erdoğan ile Bahçeli görüşmesi gerçekleşti. Cumhur İttifakı’nın liderler görüşmesiyle, sürecin 20’nci ayında adım atılacağı beklentisi adeta tavan yaptı.
Süreçte mayıs beklentisi kayyuma mı çarptı?
Nisan ayının ortasından itibaren iktidara yakın medya da mayısta sürecin hareketleneceğine dair haber ve yazılar yazmaya başladı. İktidara yakınlığıyla tanımlanan Hürriyet yazarı Abdülkadir Selvi, mayıs ayında TBMM gündemine PKK’yla ilgili yasal düzenleme sunulacağını iddiasını kaleme aldı.
İktidara yakınlığıyla bilinen bir başka gazeteci Sinan Burhan, mayıs ayında Mardin Büyükşehir Belediyesi’nin seçilmiş Eşbaşkanı DEM Parti’li Ahmet Türk ile Esenyurt Belediyesi’nin seçilmiş Başkanı CHP’li Ahmet Özer’in ü görevlerine döneceğini iddia etti.
İktidar temsilcisi siyasetçiler de Meclis kulislerinde mayıs ayında önemli adımların atılabileceğine dair söylemlerde bulundu.
Atılması beklenen ilk adım da Mardin ve Esenyurt’un seçilmiş başkanlarının göreve dönmesiydi. Ancak 2 Mayıs günü; İçişleri Bakanlığı, Mardin Büyükşehir Belediyesi Başkanlığındaki kayyum görevlendirme süresini iki ay daha uzattı.
“Kayyum yasasıyla ilgili bir değişiklik yakın zamanda gündeme alınacak gibi görünmüyor”
Bu durumu süreçteki duraksamanın devamı olarak yorumlayanlar olduğu gibi aksi kulisler de yazıldı. 24 Saat’ten Nergis Demirkaya’nın haberine göre; AK Partili yöneticilere göre Özer ve Türk hakkındaki cezalar kalkmadan adım atılırsa hukukun dışına çıkılmış, siyaset hukuka yön vermiş olur. Yani “İki Ahmet”in göreve iadesi için ya kayyım yasasının kaldırılması ya da kayyım atanmasına yol açan terör suçunun düşmesi gerekiyor.
Öte yandan AK Parti içinde “Sadece PKK terör örgütü yok. Başka örgütler de çıkabilir. Devletin kendini koruması için düzenleme kalmalı” diyenler de var. Habere göre kayyum yasasıyla ilgili bir değişiklik kararı verilse de yakın zamanda gündeme alınacak gibi görünmüyor.
Bahçeli kapıyı araladı: ‘Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü’
“Mayıs ayına dair beklentiler karşılık bulacak mı?” sorusu belirsizliğini korurken MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den bir kez daha ezber bozan bir açıklama geldi. Sürecin duraksamasının en önemli gerekçesi olarak gösterilen “Öcalan’ın statüsü” için Bahçeli, “Abdullah Öcalan için statü açığı varsa bu açık; Türkiye Cumhuriyeti lehine, terörsüz Türkiye başarısına hizmet edecek şekilde ele alınmalıdır. Bu tartışmalara son vermek için bunun adının ‘Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü’ olmasını öneriyorum. Başka alternatifler de önerilebilir. Temennimiz PKK’nın kurucu önderliğinin bir tanım altında görev yapmasıdır” açıklamasını yaptı.
Son söz iktidarda, iktidar temsilcileri umutlu
Başta DEM Parti olmak üzere muhalefet geri dönüşler ve demokratikleşme için gerekli adımların atılması için talepte bulunsa da son söz iktidarda. Silahları bırakıp dönme konusunda adım atma inisiyatifi de örgütte.
AK Parti üst düzey yönetimi, yasal adımların atılmaması için silah bırakma sürecinin tamamlanması gerektiği konusunda ısrarcı. KCK yöneticisi Murat Karayılan ise, son açıklamasında “İktidarın adım atması için gerekenlerin hepsini eksiksiz bir biçimde yaptığımız aşikardır. Bir örgütün 42 yıldır yürüttüğü mücadele tarzı olan silahlı mücadele stratejisini sona erdirmesi ve kendini feshetmesi sıradan bir karar değildir” dedi.
Bu noktada iki tarafın ortaklaştığı bir yol bulunduğuna dair işaretler, iktidara yakın medya tarafından kaleme alındı. Türkiye gazetesinin haberine göre; MİT Başkanı İbrahim Kalın, kısa süre önce AK Parti yönetimine süreçle ilgili bir sunum yaptı. Bu sunuma göre MİT, hem yasal süreçler hem de “teyit ve doğrulama mekanizması” konusunda teknik hazırlıklara başladı. Çerçeve yasa çıkarılmasının ardından, Türkiye’ye gelmek isteyen kişiler güvenlik bürokrasisi tarafından kurulacak “doğrulama ve teyit mekanizmasının” denetiminden geçirilecek. Örgüt üyelerinin dönüşlerinde belirleyici yetki bu mekanizmada olacak.
Bahçeli’nin ‘Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü’ önerisinin mayıs ayında hayat bulup bulmayacağını da izleyip göreceğiz.
Sözün özü, süreçte mayıs beklentisi hala yüksek olmakla birlikte gözler AK Parti iktidarında.
Stüdyo recap, Turkey recap’in içinden doğdu. Stüdyo recap hızlı gelişen Türkiye haber döngüsünü anlamlandırmanıza yardımcı olmak için kurulan ve Türkçe içeriklere yer veren bağımsız ve okuyucu destekli bir haber platformudur.
Stüdyo recap’in kadrosu, deneyimli parlamento muhabirleri Ceren Bayar, Yıldız Yazıcıoğlu, editör Günsu Durak ve dijital iletişim uzmanı Demet Şöhret’in bir araya geldiği 4 kişilik bir ekip.
Turkey recap ve Stüdyo recap; Turkey recap Medya Ajans Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yer alıyor.
Daha fazla bilgi, geri bildirim veya önerileriniz için bizimle iletişime geçin:
YouTube: @StüdyoRecap
İnstagram: @studyorecap
Twitter: @studyorecap
Tiktok: @stdyo.recap
LinkedIn: Stüdyo recap